Avukat Alperen Eren olarak, Kayseri Avukat ve Kayseri Hukuk Bürosu çerçevesinde Ticaret ve Şirketler hukuku alanında faaliyet göstermekte ve avukatlık hizmeti ile hukuki danışmanlık hizmeti verilmektedir.
Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar, uygulamada sıklıkla merak edilen konular arasında yer alır. Özellikle şirket kurmak isteyen kişilerin gündeminde yer alan önemli bir meseledir.
Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar nelerdir? sorusunu cevaplarken hem kanuni düzenlemelere hem de uygulamadaki işleyişe dikkat edilmelidir. Yazımızda bu farkları birçok açıdan değerlendirdik.
Anonim Şirket ve Limited Şirket Nedir?
Limited ve anonim şirket farklarına geçmeden önce bu iki şirket türünün ne olduğuna kısaca değinelim:
- Anonim Şirket (A.Ş.): Sermayesi belirli olan ve paylara bölünmüş olan, borçlarından ötürü sadece malvarlığı ile sorumlu olan şirket türüdür. Temel hükümler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 329 ve devamında yer alır.
- Limited Şirket (Ltd. Şti.): Bir veya birden çok gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelerek belirli bir ticaret unvanı altında birleşerek kurdukları, esas sermayesi belirli olan şirket türüdür. Detaylar, TTK madde 573 ve devamında yer alır.
Anonim ve limited şirketlerin detaylarına ayrı yazılarda değindik. Burada yalnızca farklara odaklanıyoruz.
Limited Şirket ile Anonim Şirket Arasındaki Farklar
Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar çok sayıda başlık altında incelenebilir. En temel fark, limited şirketlerin ortaklık bakımından daha küçük yapıda olması, anonim şirketlerin ise geniş ortak kitlelerine hitap edebilmesidir.
Başlıca farklar şunlardır:
- Ortaklar bakımından farklar
- Şirketin amacı ve konusu bakımından farklar
- Sermaye ile ilgili farklar
- Ortakların sorumluluğu
- Yönetimdeki rol farkları
- Tüzel kişilik ve ticaret unvanı farkları
- Hisse devri farkları
- Avukat bulundurma zorunluluğu
- Şirket organları
- Defter tutma yükümlülüğü
- Tahvil çıkarabilme farkı
- Vergi istisnası farkları
- Kar payı dağıtımı farkları
- Denetim farkları
- Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma farkları
Aşağıda bu farklara tek tek değiniyoruz.
Ortaklar Bakımından Farklar
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| En az 1 kişi ile kurulur, üst sınır yoktur. | En az 1 en fazla 50 ortak olabilir. |
| Ortak sayısı 250’yi geçerse hisseler halka arz edilir. | Hisseler halka açık değildir. |
| Ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilir. | Ortaklar gerçek veya tüzel kişi olabilir. |
Şirketin Amacı ve Konusu Bakımından Farklar
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| Kanunen yasak olmayan ekonomik amaçlı her iş olabilir. | Kanunen yasak olmayan ekonomik amaçlı her iş olabilir. |
| Bankalar, aracı kurumlar, yatırım ortaklıkları, sigorta, finansal kiralama ve faktoring şirketleri anonim olmak zorundadır. | Bu alanlarda limited şirket kurulamaz. |
Sermaye Miktarı Bakımından Farklar
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| Asgari sermaye 50.000 TL (esas sermaye sistemi), 100.000 TL (kayıtlı sermaye sistemi). | Asgari sermaye 10.000 TL’dir (Cumhurbaşkanı kararı ile artırılabilir). |
| Sermaye artırımı: esas sözleşme değişikliği veya yönetim kurulu kararı ile mümkündür. | Sermaye artırımı yalnızca genel kurul kararı ile mümkündür. |
| Emek sermayesi olamaz. Nakdi veya ayni sermaye olabilir. | Emek sermaye olamaz. Nakdi veya ayni sermaye konabilir. |
Ortakların Sorumluluğu
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| Şirket borçlarından yalnızca şirket malvarlığı sorumludur. Ortaklar şahsi malvarlığı ile sorumlu değildir. | Şirket borçlarından şirket malvarlığı sorumludur. Ortaklar şahsi malvarlığı ile sorumlu değildir. |
| Kamu borçlarında yönetim kurulu üyeleri sorumludur. | Kamu borçlarında ortaklar payları oranında sorumludur. |
Yönetim ve Karar Alma
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| Yönetim kurulu ile yönetilir. Ortakların yönetimde olması zorunlu değildir. | Müdürler kurulu ile yönetilir. En az 1 ortağın müdür olması gerekir. |
Hisse Devri
| Anonim Şirket | Limited Şirket |
|---|---|
| Noter onayı gerekmez, yazılı sözleşme yeterlidir. | Noter onaylı sözleşme gerekir, ayrıca genel kurul kararı ve ticaret siciline tescil şarttır. |
Avukat Bulundurma Zorunluluğu
- Anonim Şirket: Sermayesi 250.000 TL ve üzeri olan anonim şirketlerde avukat bulundurmak zorunludur.
- Limited Şirket: Avukat bulundurma zorunluluğu yoktur.
Diğer Farklar
- Şirket organları: A.Ş.’de genel kurul, yönetim kurulu ve denetçi; Ltd. Şti.’de genel kurul ve müdürler bulunur.
- Defter tutma yükümlülüğü: Tutulması gereken defterlerde farklılıklar vardır.
- Tahvil çıkarabilme: A.Ş. tahvil çıkarabilir, Ltd. Şti. çıkaramaz.
- Vergi istisnası: A.Ş.’de pay senedi 2 yıl elde tutulursa satıştan vergi doğmaz. Ltd. Şti.’de her durumda vergi doğar.
- Kar payı: A.Ş. kar payı avansı dağıtamaz. Ltd. Şti. dağıtabilir.
- Denetim: Büyük ölçekli şirketlerde her ikisi de bağımsız denetime tabidir.
- Ortaklıktan çıkma/çıkarılma: A.Ş.’de daha sınırlı, Ltd. Şti.’de daha esnek düzenlenmiştir.
Hangisi Avantajlı?
Limited şirket mi, anonim şirket mi daha avantajlıdır sorusunun tek bir cevabı yoktur.
- Bazı konularda limited şirket avantajlıdır.
- Bazı durumlarda ise anonim şirket tercih edilmelidir.
Bu nedenle şirket kurarken mutlaka işin niteliği, sermaye yapısı ve hukuki durum göz önünde bulundurulmalı, en sağlıklı karar uzman avukat desteği ile verilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
1. Limited şirket ile anonim şirketin ortak sayısı bakımından farkı nedir?
Limited şirket en az bir kişi ile kurulabilir. Ancak burada üst sınır kanun tarafından belirlenmiştir ve en fazla elli ortak olabilir. Ortak sayısı elliden fazla olamaz. Bu nedenle limited şirketler genellikle daha küçük veya orta ölçekli işletmeler için tercih edilmektedir.
Anonim şirket de en az bir kişi ile kurulabilir. Ancak anonim şirkette ortak sayısına ilişkin üst sınır bulunmamaktadır. Bu nedenle çok daha geniş ortaklık yapılarında, hatta yüzlerce veya binlerce kişinin ortak olabileceği yapılar için anonim şirket türü daha uygun olmaktadır. Üstelik anonim şirketlerde ortak sayısı iki yüz elliyi geçtiğinde halka arz gündeme gelir. Yani şirketin hisseleri borsada işlem görebilir.
2. Limited şirket ile anonim şirketin sermaye miktarı bakımından farkı nedir?
Limited şirket kurulurken asgari sermaye miktarı 10.000 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Bu tutar Cumhurbaşkanlığı kararı ile artırılabilir. Limited şirketlerde sermaye artırımı sadece genel kurul kararı ile yapılabilir. Yönetim organlarının tek başına bu konuda karar verme yetkisi bulunmaz.
Anonim şirketlerde ise sermaye miktarı farklı sistemlere göre değişiklik göstermektedir. Eğer esas sermaye sistemi tercih ediliyorsa asgari sermaye miktarı 50.000 Türk Lirasıdır. Kayıtlı sermaye sisteminde ise asgari sermaye 100.000 Türk Lirasıdır. Anonim şirketlerde sermaye artırımı daha esnek düzenlenmiştir. Yönetim kurulu veya genel kurul kararı ile yapılabilmektedir. Bu nedenle anonim şirketler daha büyük ölçekli yatırımlar için uygun bir yapıya sahiptir.
3. Limited şirket ile anonim şirketin borçlardan sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Hem limited şirket hem de anonim şirket borçlarından dolayı öncelikle kendi malvarlığı ile sorumludur. Yani şirketin borçlarından dolayı ortakların kişisel malvarlıklarına doğrudan başvurulamaz. Ortaklar, sadece koymayı taahhüt ettikleri sermaye tutarı ve ek edim yükümlülükleri ile sınırlı olarak sorumludur.
Buna karşılık kamu borçları açısından farklılıklar ortaya çıkar. Anonim şirkette ödenmeyen vergi ve sosyal güvenlik borçları nedeniyle yönetim kurulu üyeleri sorumlu tutulabilir. Limited şirkette ise şirketin kamu borçlarından, şirketten tahsil edilemeyen kısımlar için ortaklar doğrudan sorumlu olur ve bu sorumluluk payları oranında hesaplanır. Bu nedenle limited şirkette ortakların kamu borçları bakımından daha ağır bir yükümlülüğü vardır.
4. Limited şirket ile anonim şirkette yönetim ve karar alma süreci nasıl farklılık gösterir?
Anonim şirkette yönetim kurulu bulunur ve şirket bu kurul aracılığıyla yönetilir. Yönetim kurulunda ortakların bulunması zorunlu değildir. Yani tüm ortaklar yönetim kurulunda yer almasa bile şirket işleyişine devam edebilir. Bu özellik, anonim şirketi daha profesyonel yönetim kadrolarına imkân veren bir şirket türü haline getirmektedir.
Limited şirkette ise yönetim, müdür veya müdürler kurulu tarafından yapılır. Burada en az bir ortağın yönetim ve temsil yetkisine sahip olması zorunludur. Yani limited şirketlerde ortakların yönetimde daha doğrudan bir rolü vardır. Bu nedenle limited şirketler daha küçük yapılar için uygundur.
5. Limited şirket ile anonim şirketin hisse devri açısından farkı nedir?
Anonim şirkette hisse devri oldukça kolaydır. Hisseler yazılı bir sözleşme ile devredilebilir ve çoğu durumda ticaret siciline tescil edilmesine gerek yoktur. Bu nedenle anonim şirket hisselerinin devri daha basit ve hızlıdır. Bu özellik, anonim şirketleri yatırımcıların daha çok tercih etmesine sebep olur.
Limited şirkette ise hisse devri daha sıkı kurallara bağlanmıştır. Noter huzurunda düzenlenmiş yazılı bir sözleşme gerekir. Ayrıca bu devrin şirket genel kurulu tarafından onaylanması ve ticaret siciline tescil edilmesi şarttır. Bu sebeple limited şirket hisselerinin devri daha zor ve zaman alıcıdır.
6. Limited şirket ile anonim şirkette avukat bulundurma zorunluluğu var mıdır?
Anonim şirkette, esas sermayesi 250.000 Türk Lirası ve üzeri olan şirketler için sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorunludur. Bu zorunluluğa uyulmaması durumunda her ay için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Bu nedenle anonim şirketlerde avukat bulundurmak ciddi bir yasal yükümlülüktür.
Limited şirketlerde ise özel bir avukat bulundurma zorunluluğu yoktur. Ancak bu durum avukat bulundurulmasına engel değildir. Özellikle hukuki uyuşmazlıkların artması, sözleşmelerin doğru hazırlanması ve şirketin uzun vadede güvence altına alınması için limited şirketlerin de avukat bulundurması tavsiye edilir.
7. Limited şirket ile anonim şirketin denetim ve organları arasındaki fark nedir?
Anonim şirketlerde genel kurul, yönetim kurulu ve denetçi olmak üzere üç zorunlu organ bulunur. Büyük ölçekli anonim şirketler bağımsız denetime tabidir. Ayrıca anonim şirketlerde elektronik ortamda genel kurul toplantısı yapılabilir.
Limited şirketlerde ise genel kurul ve müdürler kurulu olmak üzere iki organ bulunur. Yine belirli büyüklüğe ulaşan limited şirketler de bağımsız denetime tabi olabilir. Ancak kanundaki düzenlemeler, bazı noktalarda anonim şirketler için daha ayrıntılıdır.
8. Limited şirket ile anonim şirketin ortaklıktan çıkma veya çıkarılma farkı nedir?
Anonim şirkette ortaklıktan çıkma daha sınırlı şekilde mümkündür. Azınlık pay sahipleri belirli koşullar oluştuğunda çoğunluğa paylarını satma hakkını mahkeme kararıyla kullanabilir. Ayrıca ortaklar haklı nedenlere dayanarak şirketin feshini talep edebilir. Hakim, şirketin feshine veya bir ortağın çıkarılmasına karar verebilir.
Limited şirkette ise çıkma ve çıkarılma halleri daha geniştir. Şirket sözleşmesine çıkma veya çıkarılma hallerinin yazılması mümkündür. Ayrıca haklı nedenlerin varlığı halinde ortaklar mahkeme kararı ile şirketten çıkabilir ya da çıkarılabilir. Bu yönüyle limited şirket ortaklık yapısı daha esnektir.
Sonuç
Limited şirket ile anonim şirket arasındaki farklar, şirket kurmak isteyenler için büyük önem taşır. Yanlış tercihler uzun vadede ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle şirket kurulurken hukuki destek almak en sağlıklı yoldur.
Av. Alperen Eren 
Yorum bırakın