İdari davalar; kamu kurumlarının, kamu hukukuna dayanarak tek taraflı tesis ettikleri işlemlerin iptali talebiyle açılan davalar ve yine idari iş ve eylemlerden doğan tam yargı davaları ile idari sözleşmelerden doğan davalardır.
Kısaca idari dava, devlet kurumlarınca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalar olarak ifade edilebilir.
Bu noktada hemen belirtmek gerekir ki idare mahkemeleri idari davalarda yerindelik denetimi yapamaz.
İdare mahkemeleri, yürütme işlevinin yasalarda düzenlenen şekil ve esaslara uygun şekilde icra edilmesini sınırlayamaz; idari işlem ve eylem niteliğini haiz veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak şekilde yargı kararı veremez.
Örnek:
Polis Okulları mülakatında elenen bir kişinin açacağı idari davada iptal kararı alması, kişinin doğrudan mülakatı geçmesi sonucunu doğurmaz; yalnızca yeni bir mülakata katılma hakkı sağlar.
İdari Dava Hangi Mahkemede Açılır?
İdari davalarda görevli ve yetkili mahkemeler İdare Mahkemeleri, Vergi Mahkemeleri ve Danıştay’dır.
Bölge İdare Mahkemeleri ise idari davalarda ilk derece mahkemesi olarak görev yapmaz.
Bu nedenle davanın konusuna göre hangi mahkemenin görevli olduğunu doğru belirlemek oldukça önemlidir.
İdari Dava Nerede Açılır?
İdari davalarda genel yetki kuralı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) m.32/1 hükmünde düzenlenmiştir.
Buna göre, dava konusu idari işlemi tesis eden merciin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
İYUK m.32 hükmü:
“Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir.”
Ayrıca İYUK’un 33, 34, 35 ve 36. maddelerinde özel yetki kuralları da düzenlenmiştir.
İdari Dava Dilekçesi Nereye Verilir?
İdari dava dilekçesi, kişinin bulunduğu yerde İdare veya Vergi Mahkemesi mevcutsa doğrudan mahkemeye gidilerek elden teslim edilebilir.
Dava dilekçesinin yanı sıra dava harç ve giderleri de yatırılmalıdır.
Dava harç ve gider tutarı, dava açmadan önce ilgili mahkemeden öğrenilebilir.
Kişinin bulunduğu yerde İdare veya Vergi Mahkemesi bulunmuyorsa, dilekçe Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla gönderilebilir.
Dilekçe iki nüsha hazırlanmalıdır:
- Biri idareye tebliğ edilmek üzere,
- Diğeri mahkeme dosyasına konmak üzere.
Öneri: Dilekçenin usulüne uygun hazırlanması ve davanın doğru ilerlemesi için deneyimli bir idare hukuku avukatı ile çalışmak faydalı olacaktır.
İdari Davalarda Yasal Süreler
İdare mahkemelerinde dava açma süresi, idare tarafından ilgiliye yapılan tebligatı takiben 60 gündür.
Vergi mahkemelerinde ise bu süre 30 gündür.
Özel kanunlarda farklı süreler öngörülmüşse, bu süreler uygulanır.
İdari davalardaki süreler hak düşürücü nitelikte olup mutlaka sürelere riayet edilmelidir.
Aksi halde dava açma hakkı kaybedilir ve dava süre yönünden reddedilir.
| Dava Türü | Yetkili Mahkeme | Süre |
|---|---|---|
| İptal Davası | İdare Mahkemesi | 60 Gün |
| Tam Yargı Davası | İdare Mahkemesi | 60 Gün |
| Vergi Davası | Vergi Mahkemesi | 30 Gün |
| Belediye Cezası | İdare Mahkemesi | 60 Gün |
İdari Davalar Ne Kadar Sürer?
İdari davaların sonuçlanma süresi, mahkemelerin iş yüküne göre değişmekle birlikte ortalama bir yıl civarındadır.
İlk derece mahkemesi kararından sonra, Bölge İdare Mahkemesi ve Danıştay aşamalarıyla birlikte süreç yaklaşık 8 ay – 1 yıl kadar daha uzayabilir.
İdari Davalarda Avukat Tutmak Zorunlu mu?
İdari davalar, ilgilinin bizzat açabileceği ve avukat olmaksızın da takip edilebilecek davalardır.
Şahıslar kendileri, şirketler ise yetkilileri aracılığıyla dava açabilir.
Ancak idare hukukunun kapsamlı ve teknik bir yapıya sahip olması, usul hatalarının yapılma riskini artırır.
Bu nedenle hak ve menfaat kaybı yaşanmaması için tecrübeli bir idare hukuku avukatından yardım alınması en doğru yaklaşım olacaktır.
Sonuç
İdari davalar; süre, görevli mahkeme, yetki kuralları ve usul açısından oldukça teknik bir yargı türüdür.
Yanlış bir adım, hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle sürecin başından itibaren dikkatli hareket edilmeli ve profesyonel destek alınmalıdır.
İletişim ve Hukuki Destek
İdari işlemlere karşı dava açmak istiyorsanız veya idare mahkemesi sürecinde profesyonel hukuki yardım almak istiyorsanız,
Tüm Türkiye’de ve ağırlıklı olarak Kayseri’de faaliyet gösteren Avukat Alperen Eren ile iletişime geçebilirsiniz.
Av. Alperen Eren 