Boşanma davası açmak isteyen kişiler öncelikle boşanma sebeplerini belirlemelidir. Bu aşamada anlaşmalı boşanma mı yoksa çekişmeli boşanma davası mı açılacağına karar verilir. Ardından uygun bir boşanma dilekçesi hazırlanır. Son adım olarak dilekçe, yetkili aile mahkemesine (ikametgâha veya son ortak konuta göre belirlenir) sunulur ve gerekli harçlar ödenir. Bu işlemler tamamlandığında boşanma davası resmen açılmış olur.
Boşanma İçin Nereye Başvurulur?
Boşanma davası, yazılı bir dilekçe ile aile mahkemesine başvurularak açılır.
Yetkili mahkemeler şunlardır:
- Eşlerden birinin yerleşim yerindeki mahkeme,
- Eşlerin son 6 ay boyunca birlikte yaşadıkları yer mahkemesi.
Anlaşmalı boşanmalarda ise Türkiye’nin herhangi bir yerinde dava açılabilir. Eğer bulunduğunuz yerde aile mahkemesi yoksa dava, asliye hukuk mahkemesi tarafından görülür.
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davaları anlaşmalı veya çekişmeli olarak ikiye ayrılır.
Her iki durumda da süreç, dilekçenin yetkili mahkemeye verilmesiyle başlar.
Boşanma Davasının Aşamaları
- Dava Dilekçesinin Sunulması: Dilekçe, tevzi bürosuna teslim edilir.
- Harçların Ödenmesi: Harçlar ödendikten sonra dava dosyasına numara verilir.
- Tensip Tutanağı: Mahkeme, taraflara dava sürecine ilişkin süre ve yükümlülükleri bildirir.
- Ön İnceleme Duruşması: İlk itirazlar karara bağlanır.
- Tahkikat Aşaması: Deliller toplanır, tanıklar dinlenir.
- Hüküm Aşaması: Hakim kararını açıklar.
- İstinaf ve Temyiz: Karar taraflara tebliğ edilir ve temyiz süreci başlar.
Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Eşler arasında anlaşmazlık varsa çekişmeli boşanma davası açılır.
Bu dava türünde;
- Taraflar nafaka, tazminat, velayet veya mal paylaşımı konularında anlaşmazlık içindedir.
- Mahkeme, dilekçe ve delilleri serbestçe değerlendirir.
- Hakim, kusuru belirleyerek hangi tarafın taleplerinin kabul edileceğine karar verir.
Çekişmeli Boşanma Davasının Özellikleri
- Delillerin toplanması ve tanık dinlenmesi süreçleri uzun sürer.
- Ortalama dava süresi 1–1,5 yıldır.
- İstinaf ve temyiz aşamalarıyla bu süre 3 yıla kadar uzayabilir.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Evlilik süresi en az 1 yıl olan eşler, tüm konularda anlaşarak anlaşmalı boşanma davası açabilir.
Gerekli Belgeler
- Anlaşmalı boşanma dilekçesi
- Anlaşmalı boşanma protokolü
Taraflar birlikte mahkemeye başvurur. Hakim, protokolü ve iradeleri uygun bulursa tek celsede boşanma kararı verir.
Bu davalar genellikle 1 ay içinde sonuçlanır.
Profesyonel bir anlaşmalı boşanma avukatı ile bu süre 10 güne kadar düşebilir.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar
| Kriter | Anlaşmalı Boşanma | Çekişmeli Boşanma |
|---|---|---|
| Dava Nedeni | Evlilik birliğinin temelinden sarsılması | TMK 161–166 arasındaki özel ve genel sebepler |
| Gerekli Süre | En az 1 yıl evlilik | Herhangi bir süre şartı yok |
| Belgeler | Boşanma protokolü | Dava dilekçesi + deliller |
| Duruşma | Tek celse | Birden fazla duruşma |
| Süre | 1 ayda sonuçlanır | 1–3 yıl arası sürebilir |
| Hakim İncelemesi | Protokol onaylanır | Kusur ve deliller değerlendirilir |
Boşanma Avukatına Başvurmalı Mıyım?
Boşanma davası avukatsız açılabilir ancak hukuki süreçlerin karmaşıklığı nedeniyle bir boşanma avukatından destek alınması önerilir.
Avukat, dilekçeleri hazırlar, delilleri toplar, usul sürelerini takip eder ve müvekkilinin haklarını korur.
Maddi imkânı olmayan kişiler, baroların ücretsiz boşanma avukatı hizmetinden yararlanabilir.
Boşanma Davası Nerede Açılır?
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir.
Yetkili mahkeme ise:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi,
- Son 6 ay birlikte oturulan yer mahkemesidir.
Aile mahkemesi olmayan yerlerde davalar, asliye hukuk mahkemesi tarafından görülür.
Boşanma Davaları Ne Kadar Sürer?
- Anlaşmalı boşanma: Ortalama 1 ayda sonuçlanır.
- Çekişmeli boşanma: Ortalama 1–1,5 yıl sürer.
Süre; tanık sayısı, delil toplanması ve tarafların davranışlarına göre değişir.
Adalet Bakanlığı’nın hedef süresine göre davalar en geç 300 gün içinde sonuçlanmalıdır.
Boşanma Şartları Nelerdir?
Boşanma davası açmak için Türk Medeni Kanunu’nda sayılan boşanma sebeplerinden biri mevcut olmalıdır:
- Zina
- Hayata kast, kötü muamele, onur kırıcı davranış
- Küçük düşürücü suç veya haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
- Fiili ayrılık
- Anlaşmalı boşanma (1 yıl evlilik şartı)
Ayrıca, davanın kabul edilmesi için karşı tarafın kusurlu olması gerekir.
Boşanma İçin Gerekli Belgeler
Boşanma davası açmak isteyenlerin hazırlaması gereken evraklar:
- Boşanma dilekçesi
- Kimlik fotokopisi
- Vekaletname (avukatla takip ediliyorsa)
- Anlaşmalı boşanmada: Boşanma protokolü
- Çekişmeli boşanmada: Delil listesi
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası avukatsız açılır mı?
Evet, ancak hak kaybı yaşanmaması için avukat desteği önerilir.
Boşanma davası kim açarsa avantajlı olur?
Genellikle davayı ilk açan eş, süreçte daha aktif olur. Ancak sonuç üzerinde doğrudan bir avantaj sağlamaz.
Boşanma davası açma süresi var mı?
Genel olarak süre sınırı yoktur. Ancak zina gibi özel sebeplerde 6 aylık hak düşürücü süre uygulanır.
Boşanmada evde kim kalır?
Hakim, çocuklu evliliklerde evin genellikle çocuğun kaldığı eşe tahsisine karar verir.
Sonuç: Boşanma Davası Açmadan Önce Bilmeniz Gerekenler
Boşanma süreci hem duygusal hem hukuki açıdan zorlu bir süreçtir. Boşanma davası açmak isteyen kişilerin; doğru dava türünü belirlemesi, belgelerini eksiksiz hazırlaması ve mümkünse bir boşanma avukatı desteği alması en sağlıklı yoldur.
Av. Alperen Eren 