Göreve iade davası, kamu görevlilerinin görevden alınmaları, açığa alınmaları veya ihraç edilmeleri sonrasında, yeniden görevlerine dönebilmek için açtıkları idari davalardır. Kamu görevinden uzaklaştırılan bir memur, bu işlemin haksız veya hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa, idari yargı mercilerinde dava açarak görevine dönmeyi talep edebilir.
Bu tür davalar, idari işlemlerin iptali niteliğinde olup, memurlar açısından kariyer ve özlük hakları bakımından son derece önemlidir. Aşağıda, göreve iade davasının şartlarını, açılma sürecini ve dikkat edilmesi gerekenleri adım adım bulabilirsiniz.
Göreve İade Davası Nedir?
Göreve iade davası, bir kamu görevlisinin görevden alınma, açığa alınma veya ihraç edilme işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, görevine yeniden atanmasını sağlamak amacıyla açtığı davadır.
Bu davalar, Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gibi ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde açılır.
Genellikle şu nedenlerle gündeme gelir:
- Disiplin cezası veya güvenlik soruşturması sonucu görevden alma,
- Olağanüstü hal veya FETÖ kapsamındaki ihraçlar,
- Performans düşüklüğü veya yetersizlik iddiaları,
- Hukuka aykırı idari tasarruflar.
Göreve İade Davası Açma Şartları
Göreve iade davası açabilmek için kamu görevlilerinin bazı temel şartları yerine getirmesi gerekir. Bu şartlar aşağıda sıralanmıştır:
1. İdari İşlemin Tebliği
Görevden alma veya ihraç işleminin kamu görevlisine resmen tebliğ edilmesi gerekir. Tebliğ edilmeden dava açılması mümkün değildir.
2. Davacı Kamu Görevlisi Olmalıdır
Göreve iade davasını yalnızca kamu görevlileri açabilir. Özel sektörde çalışan kişiler için bu dava türü geçerli değildir.
3. Dava Süresi (60 Gün)
Göreve iade davası, tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır. Sürenin geçirilmesi durumunda dava hakkı düşer.
4. Hukuka Aykırılık İddiası
Kamu görevlisi, görevden alınma veya ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu iddia etmelidir. Dava, bu gerekçeye dayanarak açılır.
Göreve İade Davası Hangi Durumlarda Açılır?
Göreve iade davası, genellikle kamu görevlisinin hukuka aykırı şekilde görevden alındığı durumlarda açılır. En yaygın örnekler şunlardır:
- Disiplin cezaları nedeniyle görevden alma,
- FETÖ veya diğer terör soruşturmaları sonucu ihraçlar,
- Performans düşüklüğü veya yetersizlik gerekçesiyle görev sonu işlemleri,
- Zorunlu yer değişiklikleri veya idari tasarruflar nedeniyle görevden uzaklaştırma.
Göreve İade Davası Nasıl Açılır?
Göreve iade davası açmak isteyen kamu görevlileri aşağıdaki adımları izlemelidir:
- Tebliğden itibaren 60 gün içinde dava açın.
Görevden alma işlemi tebliğ edildikten sonra 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır. - Dava dilekçesi hazırlayın.
Dilekçede, görevden alınma nedeninin hukuka aykırı olduğu açıkça belirtilmeli ve gerekçeler sunulmalıdır. - Belgeleri ekleyin.
Tebliğ yazısı, disiplin kararı, soruşturma sonuçları gibi tüm belgeler dava dilekçesine eklenmelidir. - İdari yargı mercisine başvurun.
Kamu görevlisinin görev yaptığı ildeki idare mahkemesi yetkilidir. Dava burada açılır.
Göreve İade Davası Süreci
Dava açıldıktan sonra süreç şu aşamalardan oluşur:
- İlk inceleme: Mahkeme, dava dilekçesinin usule uygun olup olmadığını kontrol eder.
- Savunma talebi: İlgili idareden savunma istenir.
- Delil incelemesi: Mahkeme, dosyadaki belgeleri ve taraf beyanlarını değerlendirir.
- Karar aşaması: İdare mahkemesi, işlemin hukuka uygun olup olmadığını değerlendirerek karar verir.
- Kararın uygulanması: Mahkeme kararı kesinleştiğinde, kamu görevlisi yeniden görevine başlatılır.
Göreve İade Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Göreve iade davası sürecinde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
- Dava süresine (60 gün) mutlaka riayet edilmelidir.
- Dava dilekçesi hukuki olarak sağlam temellere dayanmalıdır.
- Belgeler ve deliller eksiksiz sunulmalıdır.
- Avukat desteği alınması, özellikle karmaşık dosyalarda davanın başarı oranını artırır.
Göreve İade Davasının Sonuçları
Mahkeme, davacının lehine karar verirse:
- Kamu görevlisi eski görevine iade edilir,
- Görevden uzak kaldığı döneme ilişkin maaş ve özlük haklarını geri alabilir,
- Yaşanan hak kayıpları telafi edilir.
Eğer dava reddedilirse, kamu görevlisi üst mahkemeye temyiz başvurusu yaparak kararın yeniden değerlendirilmesini talep edebilir.
Sonuç: Kamu Görevlileri İçin Önemli Bir Hukuki Yol
Göreve iade davası, kamu görevlilerinin haksız veya hukuka aykırı şekilde görevden alınmaları durumunda başvurabilecekleri en etkili yasal yoldur. Belirli süre ve şartlara uyulması halinde, kamu görevlisi görevine geri dönebilir ve özlük haklarını yeniden kazanabilir.
Bu nedenle, görevden alınma işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünen memurların, idari yargıya başvurarak haklarını aramaları ve mümkünse profesyonel bir avukat desteği almaları tavsiye edilir.
Av. Alperen Eren 