Nafaka, kelime anlamı itibariyle geçinmek için gerekli olan iaşe ve geçimlik olarak tanımlanır. Türk Medeni Kanunu’nda dört farklı nafaka türü düzenlenmiştir. Bunlar; tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve yardım nafakasıdır. Nafaka davalarına bakmakla görevli mahkeme, 4787 sayılı Kanun ile kurulan Aile Mahkemeleridir.

---

Nafaka Çeşitleri Nelerdir?

✔ Tedbir Nafakası

Boşanma davasından önce veya sonra, eşlerden birinin veya ergin olmayan çocukların geçimini sağlamak üzere hükmedilen nafaka türüdür.

✔ İştirak Nafakası

Boşanma davası sonucunda velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun giderlerine katılımını sağlamak amacıyla hükmedilen nafakadır.

✔ Yoksulluk Nafakası

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine, diğer eş aleyhine hükmedilen nafaka türüdür.

✔ Yardım Nafakası

Boşanma ile doğrudan ilişkisi olmayan nafaka türüdür. Bir kimsenin yoksulluğa düşmemesi için altsoy, üstsoy ve kardeşlerine ödemekle yükümlü olduğu nafakadır.

---

Tedbir Nafakası Davası

Tedbir nafakası, Medeni Kanun m.169 ve m.197 hükümlerinde düzenlenmiş olup iki farklı şekilde talep edilebilir:

---

Boşanma Davası Açılmadan Önce Tedbir Nafakası

Herhangi bir boşanma veya ayrılık kararı olmadan, eşlerden birinin ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispatlaması halinde talep edilebilir.

🔹 Eşin şiddete maruz kalması
🔹 Uyuşturucu bağımlılığı
🔹 Aldatma
🔹 Aile konutunun haksız terk edilmesi gibi durumlar örnek gösterilebilir.

Bu nafaka talebi, bağımsız dava şeklinde açılır ve eşlerden birinin yerleşim yerindeki Aile Mahkemesinde görülür. Nispi harca tabidir ve talep edilen yıllık nafaka üzerinden hesaplanır.

---

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Tedbir Nafakası

Boşanma davası açılması ile hakim, TMK m.169 gereğince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların korunmasına ilişkin geçici tedbirleri re’sen alır.

Bu nafaka:
✔ Eş lehine
✔ Ergin olmayan çocuklar lehine
hükmedilebilir.

Tedbir nafakası geçici olup kusur dikkate alınmaz. Boşanma davası kesinleşene kadar devam eder ve sonrasında yoksulluk veya iştirak nafakasına dönüşebilir.

---

Tedbir Nafakası Ne Kadar Sürer?

Boşanma öncesi açılan davada, mahkeme yeni karar verene kadar devam eder.
Boşanma davasında hükmedilen tedbir nafakası ise karar kesinleşene kadar sürer.

---

Tedbir Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Hakim nafaka miktarını belirlerken aşağıdaki kriterleri dikkate alır:

• Tarafların gelir durumu
• Mal varlığı
• Çocukların yaşı ve eğitim durumu
• Barınma, sağlık, ulaşım, giyim giderleri
• Ortak konutun durumu

---

Tedbir Nafakası Ödenmezse Ne Olur?

Tedbir nafakası ödenmezse icra yoluyla tahsil edilir. Ancak tedbir nafakası ilam niteliğinde olmadığından İİK m.344 kapsamında disiplin hapsi uygulanmaz. Sadece icra yoluyla tahsil mümkündür.

---

İştirak Nafakası Davası

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen eşin çocuk giderlerine katılmasını sağlamak amacıyla hükmedilir. Kusur önem taşımaz. Amaç çocuğun:

✔ Eğitim
✔ Sağlık
✔ Barınma
✔ Beslenme
giderlerinin karşılanmasıdır.

---

İştirak Nafakası Kaç Yaşına Kadar Devam Eder?

Kural olarak çocuk:

• 18 yaşını doldurduğunda
• Evlenirse
• Ergin kılınırsa
  nafaka sona erer.

Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa nafaka eğitim bitene kadar devam eder.

---

İştirak Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Hakim şu unsurları dikkate alır:

• Çocuğun yaşı
• Eğitim durumu
• Ekonomik koşullar
• Anne-babanın mali gücü
• Çocuğun varsa gelirleri

Gerekirse nafaka her yıl TÜFE, döviz kuru, altın endeksi gibi göstergelere göre artırılabilir. Şartlar değişirse nafaka artırma/azaltma davası açılabilir.

---

İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur?

• İcra takibi yapılabilir
• Emekli maaşına haciz konulabilir
• Maaş haczinde nafaka önceliklidir
• Gerekli şartlar varsa İİK m.344 gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir

---

Yoksulluk Nafakası Davası

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, diğer eşe göre daha fazla kusurlu olmamak kaydıyla yoksulluk nafakası isteyebilir (TMK m.175).