Tapuda miras paylaşımı, kişinin vefatıyla birlikte geride bıraktığı malvarlığının tapuda mirasçılar adına paylaştırılması sürecidir. Mirasbırakanın ölümü sonrasında mirasçılar aralarında anlaşarak tapuda miras paylaşımını gerçekleştirebilirler. Tüm mirasçıların katılımıyla yapılan bir miras paylaşım sözleşmesi sayesinde tapuda miras paylaşımı ve intikal işlemleri tamamlanabilir. Mirasçılar arasında uyuşmazlık çıkması hâlinde ise mirasçılardan biri Sulh Hukuk Mahkemesinde miras paylaşımı davası açabilir. Bu dava sonucunda yapılan paylaşım, tapuda tescil edilerek kesinlik kazanır.
Tapuda Miras Paylaşımı Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Mirasçılar, paylaşımın nasıl yapılacağını kendi aralarında serbestçe kararlaştırabilir ve bu durumu yazılı bir sözleşmeye bağlayabilirler. Paylaşım;
- Elden taksim
- Yazılı miras paylaşma sözleşmesi
yoluyla yapılabilir.
Miras Paylaşma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları
Miras paylaşma sözleşmesinin geçerli olabilmesi için:
- Tüm mirasçılar tarafından imzalanmış olması
- Yazılı şekilde düzenlenmiş olması
gerekmektedir.
Bu sözleşmenin geçerliliği için adi yazılı şekil yeterlidir. Terekede taşınmaz bulunsa dahi, taşınmaz paylaşımı bakımından resmi şekil şartı aranmaz. Bu durum, taşınmaz mülkiyetini nakil borcu doğuran sözleşmelerin resmi şekilde yapılması kuralının istisnasıdır.
Adi yazılı şekilde yapılan miras paylaşma sözleşmesine dayanılarak, taşınmazların tapuda tescili mümkündür.
Miras Nedir?
Miras bırakanın tüm malvarlığına tereke denilmektedir. Kişinin vefatı hâlinde mirasçılar, vefat edenin sadece aktif malvarlığına değil, aynı zamanda borçlarına da hak ve yükümlülük sahibi olurlar. Bu nedenle miras bir bütün hâlinde intikal eder.
Mirasbırakanın ölümüyle birlikte tereke, tüm hak ve borçlarıyla mirasçılara geçer. Mirasçıların birden fazla olması durumunda, mirasçılar arasında elbirliği mülkiyeti doğar. Bu nedenle hiçbir mirasçı, paylaşım yapılmadan kendi payını tek başına tapuda üzerine alamaz.
Vefat Edenin Yasal Mirasçıları Kimlerdir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’na göre yasal mirasçılar şunlardır:
- Kan hısımları
- Sağ kalan eş
- Evlatlık
- Devlet
Yasal mirasçıların saklı payları, miras bırakanın tasarruf yetkisini sınırlandırmaktadır. Miras bırakan, saklı paylar dışında kalan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nedir, Nasıl Alınır?
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı), miras bırakanın ölümünden sonra mirasçıların kimler olduğunu ve miras paylarını gösteren resmi belgedir. Mirasçılık belgesi olmadan tapuda miras intikali yapılamaz.
Bu belge;
- Sulh Hukuk Mahkemesinden
- Noterden
alınabilir. Mirasçılık belgesi için herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre bulunmamaktadır.
Mirasçılık belgesine itiraz edilmek istenirse, diğer mirasçılar davalı gösterilerek Asliye Hukuk Mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Tapuda Miras Paylaşımı Nedir?
Miras bırakanın vefatıyla mirasçılar, tereke üzerinde elbirliği hâlinde hak sahibi olurlar. Bu zorunlu ortaklık, mirasın paylaşılmasıyla sona erer. Miras paylaşımı;
- Mirasçıların anlaşmasıyla
- Mahkeme kararıyla
gerçekleştirilebilir.
Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçıların taşınmazların intikalini uzun süre yaptırmamalarıdır. Oysa gerekli işlemler doğru sırayla yapıldığında tapu işlemleri sorunsuz şekilde tamamlanabilir.
Tapuda Miras İntikali Nasıl Yapılır?
Tapuda miras intikali için izlenmesi gereken temel adımlar şunlardır:
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınır.
- Taşınmazın bulunduğu belediyeye gidilerek emlak vergisi ödenir.
- Vergi dairesinde veraset ve intikal vergisi ödenir.
- Vergi dairesinden alınan yazı ile tapu müdürlüğüne başvurulur.
- WEBTAPU (https://webtapu.tkgm.gov.tr) üzerinden online başvuru yapılır.
Mesken niteliğindeki taşınmazlar için zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesi talep edilir.
Miras Paylaşma (Taksim) Sözleşmesi Nedir?
Türk Medeni Kanunu m.676 uyarınca, tüm mirasçıların katılımıyla yazılı olarak yapılan miras paylaşma sözleşmesi geçerlidir. Bu sözleşmenin noterde yapılması zorunlu değildir.
Paylaşımda temel ilkeler şunlardır:
- Mirasçılar paylaşım konusunda serbesttir
- Eşitlik ilkesi gözetilmelidir
- Oybirliği sağlanmalıdır
- Taraflar birbirini bilgilendirmelidir
Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?
Mirasın sözleşme yoluyla paylaşılamaması hâlinde, mirasçılardan biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bu dava Sulh Hukuk Mahkemesinde görülür ve bir mirasçının davacı olması yeterlidir.
Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?
Veraset ve intikal vergisi, mirasçıların miras kalan malvarlığı üzerinde tasarruf edebilmesi için devlete ödemekle yükümlü olduğu vergidir. Vergi ödendikten sonra tapu müdürlüğüne yazı gönderilir ve intikal işlemi tamamlanır.
