Reddi miras, mirası istemeyen kişilerin kanunun tanıdığı haklar çerçevesinde mirasçılık sıfatından çıkmasını sağlayan hukuki bir işlemdir. Mirasçı, mirası reddederek hukuken murisle miras ilişkisini sona erdirir ve sanki muristen önce ölmüş gibi kabul edilir.
Mirasın reddi iki farklı şekilde mümkündür:
- Muris henüz hayattayken mirastan feragat sözleşmesi yapılması
- Muris öldükten sonra reddi miras yoluna başvurulması
Ölümden sonra yapılan reddi miras işlemi, ancak mahkemeye başvurularak geçerli şekilde gerçekleştirilebilir.
Reddi Miras Nedir?
Reddi miras, terekenin borca batık olması veya mirasçının mirastan doğacak borçlardan sorumlu olmak istememesi hâlinde başvurulan tek taraflı ve bozucu yenilik doğuran bir hukuki işlemdir.
Uygulamada en sık karşılaşılan neden, miras olarak borç kalmasıdır. Bu durumda mirasçı, kendi malvarlığının zarar görmemesi için mirası reddeder.
Reddi miras yapılması hâlinde miras intikali tamamen durmaz; sadece miras zincirinden ilgili mirasçı çıkar. Miras, diğer mirasçılar bakımından intikal etmeye devam eder.
Reddi Miras Ne Demek?
Reddi miras, mirasçının kendisine geçen mirası kendi serbest iradesiyle kabul etmemesi anlamına gelir. Bu işlem yalnızca sulh hukuk mahkemesine yapılan sözlü veya yazılı beyanla geçerli olur.
Türk Medeni Kanunu’nda kabul edilen külli halefiyet ilkesi gereği, murisin ölümüyle birlikte terekenin aktif ve pasifi birlikte mirasçılara geçer. Bu nedenle mirasçı, borçlardan da sorumlu hâle gelir. İşte bu risk nedeniyle mirasçılara reddi miras hakkı tanınmıştır.
Miras Reddi Hakkı Kimlere Tanınır?
TMK m. 605 uyarınca:
“Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir.”
Yasal Mirasçılar
- Murisin kan hısımları, evlatlığı ve alt soyu
- Murisin sağ kalan eşi
- Devlet
Atanmış Mirasçılar
Murisin vasiyetname veya miras sözleşmesiyle miras bıraktığı kişilerdir. Atanmış mirasçılar da mirası reddetme hakkına sahiptir.
Mirası reddetmek için mirasçının fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Fiil ehliyeti bulunmayan kişiler adına bu hak kanuni temsilci tarafından kullanılır.
Reddi Miras Süresi Ne Kadardır?
Miras, ölümden sonra 3 ay içinde reddedilebilir (TMK m. 606). Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkeme tarafından re’sen dikkate alınır.
Sürenin Başlangıcı
- Yasal mirasçılar için: Murisin ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren
- Atanmış mirasçılar için: Tasarrufun kendilerine resmi olarak bildirildiği tarihten itibaren
- Terekenin yazımı hâlinde: Yazım işlemlerinin bittiğinin bildirilmesinden itibaren
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, TMK m. 615 uyarınca bu süreyi uzatabilir.
3 Ay İçinde Reddi Miras Yapılmazsa Ne Olur?
Reddi miras süresi içinde beyanda bulunulmazsa, miras kayıtsız ve şartsız kabul edilmiş sayılır (TMK m. 610/1).
Ancak bunun istisnası mirasın hükmen reddi hâlidir. Murisin ölümü tarihinde borçlarını ödeyemeyecek durumda olduğu açıkça belli veya resmi olarak tespit edilmişse, mirasçılar süresinde reddetmemiş olsalar bile mirası reddetmiş sayılır.
Reddi Miras Nasıl Yapılır?
Reddi miras, murisin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine yapılacak sözlü veya yazılı beyanla gerçekleştirilir (TMK m. 609).
Reddi Miras İçin Gerekli Belgeler
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
- İmzalı reddi miras dilekçesi
Bu belgeler murisin yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sunulur.
Reddi Miras Şartları Nelerdir?
- Tek taraflı ve şekli bir irade beyanı olmalıdır
- Kayıtsız ve şartsız yapılmalıdır
- Belirsiz vadeye veya koşula bağlanamaz
- Gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur
Mirasın Reddi Türleri
Gerçek Reddi Miras
TMK m. 605/1 kapsamında, mirasçının bizzat sulh hukuk mahkemesine başvurarak yaptığı reddir.
Hükmen Reddi Miras
TMK m. 605/2’ye göre, murisin ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğunun resmi olarak tespit edilmesi hâlinde miras, kendiliğinden reddedilmiş sayılır.
Reddi Miras Yapınca Ne Olur?
Reddi miras, mirasçılık sıfatını geçmişe etkili olarak sona erdirir. Mahkeme, ret beyanını özel kütüğe kaydeder ve mirasçıya belge verir.
Reddi Miras Davasına Hangi Avukat Bakar?
Reddi miras, miras hukuku kapsamında yer aldığından bu davalara miras avukatı bakar. Ret beyanı temsilci aracılığıyla yapılabilir ancak vekâletnamede özel yetki bulunmalıdır.
