Ödeme emrine itiraz nedir? Borca itiraz ve imzaya itiraz nasıl yapılır? 7 günlük süre, gecikmiş itiraz, icra takibinin durması ve hukuki sonuçlar hakkında detaylı bilgi.
Ödeme Emrine İtiraz Nedir?
Borçlunun, borcu olmadığını veya alacağın müeccel olduğu, şarta bağlı bulunduğu gibi bir nedenle alacaklının takip yapma yetkisi bulunmadığını icra dairesine bildirmesine ödeme emrine itiraz denir.
Hakkında icra takibi başlatılan borçluya icra dairesi tarafından ödeme emri gönderilir. Ödeme emrini tebliğ alan borçlu, yasal süresi içinde borcu ödemeli veya icra takibine itiraz etmelidir. Aksi halde icra takibi kesinleşir.
Borçlu, yedi gün içinde ödeme emrine itiraz etmekle takibe karşı koyar ve icra takibini durdurur.
İtiraz sebepleri şunlar olabilir:
- Borcun hiç bulunmaması
- Borcun ödenmiş olması
- Alacağın zamanaşımına uğraması
- Alacağın muaccel olmaması
- İcra dairesinin yetkisiz olması
Borçlunun süresi içinde yaptığı itiraz ile icra takibi kendiliğinden durur.
İcra Takibi Nedir?
Hakların korunması amacıyla devlet gücü kullanılarak alacağın tahsil edilmesine yönelik sürece icra takibi denir. İcra takipleri üç ana başlık altında incelenir:
1. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip
Rehinli alacaklara özgü özel bir takip türüdür.
2. İlamlı İcra Takibi
Alacaklının elinde bir mahkeme ilamı bulunması halinde başlatılan takip türüdür.
3. İlamsız İcra Takibi
Alacaklı, mahkeme kararı olmaksızın doğrudan icra dairesine başvurarak para veya teminat alacağı için takip başlatabilir.
İlamsız icra takibinde borçluya itiraz hakkı tanınmıştır. Borçlunun süresinde yaptığı itiraz takibi durdurur. Bu durumda alacaklı, takibe devam edebilmek için:
- İtirazın iptali davası
- İtirazın kaldırılması talebi
yoluna başvurmalıdır.
Ödeme Emri Nedir?
Takip talebini alan icra dairesi, borçluya bir ödeme emri gönderir. Bu belge ile borçluya:
- Borcu ödemesi,
- İtirazı varsa bildirmesi,
- Aksi halde cebri icraya devam edileceği
ihtar edilir.
İcra dairesi, ödeme emri göndermeden önce alacağın mevcut olup olmadığını, muaccel olup olmadığını veya zamanaşımına uğrayıp uğramadığını inceleyemez. Bu hususlar ancak ödeme emrine itiraz yoluyla ileri sürülebilir.
Ödeme Emrine İtirazın Şartları
Ödeme emrine itirazın geçerli olabilmesi için şu şartlar gerekir:
1. Ödeme Emrinin Tebliği
Ödeme emri borçluya tebliğ edilmiş olmalıdır.
2. İtiraz İradesi
Borçlu, itiraz ettiğini açık şekilde ortaya koymalıdır. “Borçlu değilim”, “borcu ödedim”, “itiraz ediyorum” gibi ifadeler yeterlidir.
3. Ehliyet
Takipte borçlu olarak gösterilen kişi itiraz edebilir.
4. Süre
İtiraz, tebliğden itibaren 7 gün içinde yapılmalıdır.
5. Adres Bildirme
Borçlu, itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmelidir.
Ödeme Emrine İtiraz Sebepleri
İtiraz sebepleri üç şekilde sınıflandırılır:
Maddi Hukuka Dayanan İtirazlar
- Borcum yoktur
- Borcu ödedim
- Alacak doğmamıştır
- Zamanaşımı
- Muacceliyet itirazı
- Alacaklı sıfatı yoktur
- Sözleşme geçersizdir
Takip Hukukuna Dayanan İtirazlar
- Yetki itirazı
- Derdestlik
- Alacağın belirli olmaması
- Takip yapma hakkından feragat
İleri Sürülüş Şekline Göre
- İmzaya itiraz
- Borca itiraz
İmzaya İtiraz Nedir?
Alacaklının adi bir senede dayanarak icra takibi başlatması halinde, borçlunun senet altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesine imzaya itiraz denir.
İmzaya itirazın geçerli olabilmesi için:
- Takibin adi senede dayanması gerekir.
- İtiraz açıkça belirtilmelidir.
Resmi senetlerde imza inkârı ödeme emrine itiraz yoluyla ileri sürülemez.
İmzaya itiraz halinde alacaklı, itirazın kesin kaldırılmasını değil, geçici kaldırılmasını talep edebilir.
Borca İtiraz Nedir?
İmzaya itiraz dışında kalan tüm itirazlar borca itiraz kapsamındadır.
Örnekler:
- Ödeme
- Takas
- Zamanaşımı
- Kısmi itiraz
Borca itirazda “itiraz ediyorum” demek yeterlidir. Sebep gösterme zorunluluğu yoktur; ancak icra mahkemesi aşamasında bildirilen sebeplerle bağlılık söz konusu olur.
Ödeme Emrine İtiraz Süresi
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz etmelidir. Bu süre hak düşürücü süredir.
Süresi içinde yapılmayan itiraz geçersizdir ve icra takibi kesinleşir. Bu durumda alacaklı haciz aşamasına geçebilir.
Gecikmiş İtiraz
Borçlu, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememişse, engelin kalkmasından itibaren 3 gün içinde icra mahkemesine başvurarak gecikmiş itirazda bulunabilir.
Mahkeme mazereti haklı görürse icra takibi durur.
İtiraz ile Şikayet Arasındaki Fark
İtiraz, daha çok alacağın kendisine yöneliktir.
Şikayet ise icra müdürünün hukuka aykırı işlemlerine karşı başvurulan yoldur.
Maddi hukuka dayanan sebepler itiraz konusu olurken; icra müdürünün kendiliğinden gözetmesi gereken hususlara aykırılık şikayet sebebidir.
Sonuç
Ödeme emrine itiraz, borçluya tanınmış önemli bir savunma yoludur. Süresinde yapılan itiraz icra takibini durdurur. Ancak sürenin kaçırılması halinde icra takibi kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Bu nedenle ödeme emri tebliğ alan borçlunun yedi günlük süreyi dikkatle takip etmesi gerekir.
