Terk suçu, bir kişinin bakım ve koruma yükümlülüğü altında bulunan bir kişiyi terk etmesi ya da bu kişinin temel ihtiyaçlarını karşılamaması durumudur. Bu suç Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre: Yaşı veya hastalığı dolayısıyla kendini idare edemeyecek durumda olan ve bu nedenle koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kimseyi kendi haline terk eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Terk nedeniyle mağdurun hastalığa yakalanması, yaralanması veya ölmesi halinde ise neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümleri uygulanır ve ceza artırılır. Bu suçun oluşabilmesi için failin bakım ve koruma yükümlülüğüne sahip olması gerekir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi veya mağdurun bakımını sağlayacak gerekli önlemlerin alınmaması durumunda terk suçu oluşur.
Terk Suçu Nedir?
Terk suçu, bir kişinin bakım ve koruma yükümlülüğünde bulunan bireyleri ihmal etmesi veya terk etmesi durumunda oluşan suçtur.
Bakım ve koruma yükümlülüğünde bulunan kişinin, bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya kişinin bakımını ve korunmasını sağlayacak gerekli önlemleri almaması sonucunda terk suçu meydana gelir.
Terk Suçunun Maddi Unsurları
Fiil
Bu suçta fiil, kişinin terk edilmesidir. Fail, mağdura karşı olan bakım ve koruma yükümlülüğünü yerine getirmeyerek mağduru kendi haline bırakır.
Kanunda suçun hangi hareketlerle işleneceği açıkça sayılmamıştır. Bu nedenle terk suçu serbest hareketli suçtur ve her türlü davranışla işlenebilir.
Fail
Terk suçunun faili, koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişidir. Bu yükümlülük:
- Kanundan
- Sözleşmeden
kaynaklanabilir.
Mağdur
Terk suçunda mağdur, yaşı veya hastalığı nedeniyle kendini idare edemeyen kişidir. Bu kişiler kendi ihtiyaçlarını karşılayamaz ve bu nedenle bakım ve gözetim altında bulunmaları gerekir.
Suçun Konusu
Terk suçunun konusu da yaşı veya hastalığı nedeniyle kendini idare edemeyen kişidir. Bu nedenle mağdur ile suçun konusu aynı kişide birleşmektedir.
Nitelikli Haller
Kanuna göre;
- Terk nedeniyle mağdur hastalığa yakalanırsa
- Yaralanırsa
- Ölürse
fail hakkında neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümleri uygulanır ve ceza artırılır.
Terk Suçunun Manevi Unsurları
Kast
Kast, failin suçu bilerek ve isteyerek işlemesidir.
Fail, bakım yükümlülüğü altındaki kişiyi bilerek ve isteyerek terk ediyorsa kasten işlenen terk suçu oluşur. Bu durumda fail, mağdurun terk edilmesinin doğuracağı olumsuz sonuçları bilir ve ister.
Bilinçli Taksir
Bilinçli taksir, failin eyleminin sonucunu öngörmesine rağmen bu sonucun gerçekleşmesini göze almasıdır.
Fail, bakım ve koruma yükümlülüğünü yerine getirmemenin mağdur üzerinde doğuracağı sonuçları öngörmesine rağmen gerekli önlemleri almıyorsa bilinçli taksirle terk suçu oluşabilir.
Terk Suçunun Hareket Unsuru
Terk suçunun oluşmasında hareket unsuru, bakım yükümlülüğündeki kişiyi kendi haline bırakmak ve onu terk etmektir.
Kanunda bu suçun hangi fiillerle işleneceği açıkça belirtilmediğinden, terk suçu her türlü hareketle işlenebilen serbest hareketli bir suçtur. Bakım yükümlülüğündeki kişiyi yalnız bırakmak veya bakımını sağlamamak bu suçun oluşması için yeterlidir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Terk Suçu
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesine göre:
Yaşı veya hastalığı nedeniyle kendini idare edemeyecek durumda olan ve koruma ve gözetim yükümlülüğü altında bulunan bir kişiyi kendi haline terk eden kişi üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Ancak terk sonucunda mağdur:
- Hastalığa yakalanmışsa
- Yaralanmışsa
- Ölmüşse
fail hakkında neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümleri uygulanır.
Bu durumda failin sorumlu tutulabilmesi için en azından taksir derecesinde kusurunun bulunması gerekir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Terk Suçu ile İhmal Suretiyle Öldürme Arasındaki Fark
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış terk suçu ile ihmal suretiyle öldürme suçu arasında bazı önemli farklar vardır.
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış terk suçu, bakım ve koruma yükümlülüğü altında bulunan bir kişinin terk edilmesi veya ihtiyaçlarının karşılanmaması sonucu oluşur.
İhmal suretiyle öldürme ise failin gerekli önlemleri almaması veya sorumluluklarını yerine getirmemesi sonucu bir kişinin ölümüne neden olmasıdır.
Bu suçta bakım yükümlülüğü bulunması zorunlu değildir. Ayrıca ihmal suretiyle öldürmede ceza ihmalin ağırlığına göre belirlenir.
Terk Suçunun Mağduru Kim Olabilir?
Türk Ceza Kanunu kapsamında terk suçunun mağduru, bakım ve koruma yükümlülüğü altında bulunan ve bu yükümlülüğün ihlali nedeniyle zarar gören kişiler olabilir.
Çocuklar
Ebeveynlerin veya yasal vasilerin çocuklarını terk etmesi veya çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamaması durumunda çocuklar terk suçunun mağduru olabilir.
Yaşlılar ve Engelliler
Yaşlı veya engelli bireylerin bakım yükümlülerinin bu kişileri terk etmesi veya bakım ihtiyaçlarını karşılamaması halinde terk suçu oluşabilir.
Hasta Bireyler
Bakım yükümlüsü tarafından terk edilen veya gerekli tedavi ve bakım hizmetleri sağlanmayan hasta bireyler de terk suçunun mağduru olabilir.
Zihinsel veya Ruhsal Rahatsızlığı Olan Kişiler
Zihinsel veya ruhsal rahatsızlığı bulunan kişilerin bakım yükümlüsü tarafından terk edilmesi veya ihtiyaçlarının karşılanmaması da terk suçunu oluşturabilir.
Terk Suçunun Özel Görünüş Biçimleri
Teşebbüs
Teşebbüs, suçun tamamlanmasına yönelik hareketlerin yapılmasına rağmen suçun tamamlanamaması durumudur. Terk suçunda da terk etme amacıyla hareket edilmesine rağmen eylem gerçekleşmezse teşebbüs söz konusu olabilir.
İştirak
Birden fazla kişinin bakım yükümlülüğü altındaki kişiyi birlikte terk etmesi veya gerekli bakım hizmetlerini sunmaması durumunda suça iştirak söz konusu olur.
İçtima
Failin terk suçunun yanı sıra başka bir suçu da işlemesi durumunda suçların içtimaı gündeme gelir ve fail her iki suçtan da sorumlu tutulabilir.
Terk Suçunun Soruşturulması ve Cezası
Terk Suçunun Soruşturulması
Terk suçu işlendiğinde mağdur veya yakınları durumu yetkili makamlara ihbar edebilir veya şikâyette bulunabilir.
Şikâyet veya ihbar üzerine Cumhuriyet Savcılığı tarafından soruşturma başlatılır. Soruşturma sürecinde:
- deliller toplanır
- tanıklar dinlenir
- gerekli incelemeler yapılır
- şüpheli veya sanıkların ifadeleri alınır.
Terk Suçunun Cezası
Türk Ceza Kanunu’nun 97. maddesine göre terk suçunun cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır.
Ancak terk sonucu mağdurun sağlığı ciddi şekilde bozulmuş, mağdur yaralanmış veya ölmüşse ceza neticesi sebebiyle ağırlaşmış suç hükümlerine göre artırılır.
