Çocuk düşürme suçu, halk arasında kürtaj olarak bilinen ve anne karnındaki yaşamını 10 haftayı geçmek suretiyle sürdüren bebeğin tıbbi gereklilik dışında dışarıdan müdahale edilerek hayatının sonlandırılması durumudur. Türk hukukunda bu konu Türk Ceza Kanunu’nun 99 ve 100. maddelerinde düzenlenmiştir. Anne rahminden doğal olmayan yollar kullanılarak 10 haftayı geçmiş gebeliklerde ceninin alınması suç teşkil eder. Bu suçun oluşup oluşmadığı değerlendirilirken en önemli unsur, ceninin anne rahminden alınmasının tıbbi bir zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığıdır.
Suçla ilgili yürütülen soruşturmalarda Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan raporlar önemli bir maddi delil niteliği taşır. Mahkeme karar verirken bu raporları dikkate alarak kürtajın zorunlu tıbbi nedenlerle mi yoksa hukuka aykırı bir sebeple mi gerçekleştirildiğini değerlendirir.
Türk Ceza Kanunu’nun 99 ve 100. maddeleri çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçlarına uygulanacak cezaları düzenlemektedir. Çocuk düşürtme suçu, tıbbi bir zorunluluk bulunmamasına rağmen 10 haftayı geçen gebeliğin annenin rızasıyla veya rızası dışında sonlandırılması halinde oluşur.
Gebelik 10 haftayı geçmişse annenin rızasının olup olmaması suçun oluşmasını ortadan kaldırmaz. Suç unsurları mevcutsa rızaya bakılmaksızın cezai yaptırım uygulanır.
Kürtaj Nedir? Kürtaj Süresi Ne Kadardır?
Gebelikte cenin anne rahminde belirli bir süre geliştikten sonra doğal yollarla dünyaya gelir. Ancak Türk Ceza Kanunu uyarınca gebelik 10 haftadan az ise ve annenin rızası varsa, uzman doktor tarafından gebelik sonlandırılabilir.
Bu durumda yapılan işlem tıbbi bir müdahale olarak kabul edilir ve kürtaj olarak adlandırılır.
Çocuk düşürtme suçu ise halk arasında yasa dışı kürtaj suçu olarak da bilinmektedir. Yasa dışı kürtajda:
- Anne rızası olabilir veya olmayabilir.
- İşlem yetkili kişilerce ya da yetkisiz kişilerce yapılabilir.
Ancak Türk Ceza Kanunu kapsamında hukuka aykırı bir gebelik sonlandırma söz konusuysa cezai yaptırım uygulanır.
Çocuk düşürtme suçunun oluşup oluşmadığının belirlenmesinde Adli Tıp Kurumu raporları önemli bir delil niteliği taşır.
Kadının rızası olsa bile yetkili olmayan kişiler tarafından gebeliğin sonlandırılması suçu nitelikli hale getirir ve bu durumda verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Kadın kendi isteğiyle 10 haftayı geçmiş bir gebeliği sonlandırırsa çocuk düşürme suçunu işlemiş olur. Bu fiil TCK 100. madde kapsamında suç olarak düzenlenmiştir.
Bununla birlikte bazı istisnai durumlarda 20 haftaya kadar gebeliğin sonlandırılması mümkündür. Örneğin:
- Gebeliğin bir suç sonucu oluşması
- Anne hayatının ciddi tehlike altında olması
Bu gibi durumlarda gebeliğin süresine bakılmaksızın tıbbi müdahale yapılabilir.
Çocuk Düşürtme Suçu Nedir?
Çocuk düşürme suçu anne tarafından işlenirken, çocuk düşürtme suçu başka kişiler tarafından gerçekleştirilen bir eylemdir.
Bu suçta:
- Gebelik 10 haftayı geçmiş olmalıdır
- Tıbbi bir zorunluluk bulunmamalıdır
- Ceninin dış müdahale ile rahimden alınması söz konusudur.
Çocuk düşürtme suçu annenin rızası ile ya da rızası olmadan işlenebilir. Suçun nitelikli şekilde işlenmesi halinde cezalar artırılır.
Gebelik 10 haftadan az ise ve annenin rızası varsa, uzman doktor tarafından gebeliğin sonlandırılması suç teşkil etmez.
Ancak 10 haftayı geçen gebeliğin tıbbi gerekçe olmadan sonlandırılması suçtur.
Çocuk Düşürtme Suçunun Cezası (TCK 99)
Türk Ceza Kanunu’nun 99. maddesi uyarınca çocuk düşürtme suçunda uygulanacak cezalar şu şekildedir:
- Annenin rızası olmadan çocuk düşürtme: 5 yıldan 10 yıla kadar hapis
- Anne beden veya ruh sağlığı zarar görürse: 6 yıldan 12 yıla kadar hapis
- Anne ölürse: 15 yıldan 20 yıla kadar hapis
Anne rıza gösterse bile 10 haftayı geçen gebeliklerin tıbbi zorunluluk olmadan sonlandırılması halinde:
- Fail hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilir.
- Gebeliğin sonlandırılmasına rıza gösteren kadın hakkında 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanabilir.
Kadının beden veya ruh sağlığının zarar görmesi halinde:
- 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası
Kadının ölmesi halinde:
- 4 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası
Gebelik 10 haftayı tamamlamamış olsa bile, işlem yetkisiz kişiler tarafından yapılırsa 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası uygulanabilir.
Çocuk Düşürme Suçu (TCK 100)
Çocuk düşürme suçu, 10 haftayı geçmiş gebeliğin kadın tarafından isteyerek sonlandırılması halinde oluşur.
Türk Ceza Kanunu’nun 100. maddesine göre:
“Gebelik süresi on haftadan fazla olan kadının çocuğunu isteyerek düşürmesi halinde bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.”
Bu durumda cezai sorumluluk anneye aittir.
Kadına yardım eden, teşvik eden veya azmettiren kişiler hakkında ise suça iştirak hükümleri uygulanır.
Çocuk Düşürtme Suçunun Nitelikli Halleri
Türk Ceza Kanunu madde 99 kapsamında bazı durumlarda suç nitelikli hal olarak değerlendirilir ve ceza artırılır.
Örneğin:
- Kadının rızası olmadan gebeliğin sonlandırılması
- Kadının beden veya ruh sağlığının zarar görmesi
- Kadının ölmesi
Bu durumlarda 6 yıldan 20 yıla kadar değişen hapis cezaları uygulanabilir.
Çocuk Düşürme ve Çocuk Düşürtme Suçunda Zamanaşımı
Çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçları şikayete tabi suçlar değildir. Savcılık yeterli şüphe oluştuğunda resen soruşturma başlatabilir.
Dava zamanaşımı süreleri:
- Rızaya dayalı suçlarda: 8 yıl
- Rıza olmadan işlenen suçlarda: 15 yıl
Çocuk Düşürme Suçunda Uzlaşma
Çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçları uzlaşma kapsamına girmez.
Bu suçlarda toplumun korunması esas alındığı için ceza yargılaması kamu davası olarak yürütülür.
HAGB, Adli Para Cezası ve Erteleme
Çocuk düşürme suçunda verilen 1 yıl veya daha az süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir.
Ayrıca:
- 2 yıl veya daha az hapis cezalarında erteleme kararı verilebilir
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulanabilir
Sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlememesi halinde ceza sonuç doğurmaz.
Çocuk Düşürme Suçunda Etkin Pişmanlık
Türk Ceza Kanunu’nda çocuk düşürme suçu için etkin pişmanlık hükümleri düzenlenmemiştir. Bu nedenle bu suç bakımından etkin pişmanlık uygulanmaz.
Çocuk Düşürme Suçunda Görevli Mahkeme
Çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçlarında görevli mahkemeler farklıdır.
- TCK 100 (Çocuk düşürme suçu): Asliye Ceza Mahkemesi
- TCK 99 (Çocuk düşürtme suçu): Ağır Ceza Mahkemesi
Çocuk Düşürme Suçunda Yetkili Mahkeme
Yetkili mahkeme genel ceza yargılama kurallarına göre belirlenir.
Buna göre:
- Suçun işlendiği yer mahkemesi
- Şüphelinin yakalandığı yer mahkemesi
- Şüphelinin yerleşim yeri mahkemesi
- Türkiye’de son adresinin bulunduğu yer mahkemesi
yetkili kabul edilir.
Sonuç
Çocuk düşürme ve çocuk düşürtme suçları, Türk Ceza Kanunu’nun 99 ve 100. maddeleri kapsamında düzenlenen ve ağır cezai yaptırımlar içeren suç tipleri arasında yer almaktadır. Gebeliğin hukuka uygun şekilde sonlandırılabilmesi için 10 haftalık süre, annenin rızası ve tıbbi gereklilik şartlarının bulunması büyük önem taşır. Bu şartların dışında gerçekleştirilen kürtaj işlemleri ceza hukuku kapsamında suç teşkil eder.
