Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu ilk olarak 2001 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Daha sonra 23/01/2008 tarihinde 5728 sayılı Kanunun 329’uncu maddesinde yapılan değişiklik ile düzenleme güncellenmiş ve 08/02/2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesinde, bazı anonim şirketler için avukat bulundurma zorunluluğu açık şekilde hüküm altına alınmıştır.
Anonim şirketlerin avukat bulundurma yükümlülüğü;
- Bir avukatın sigortalı olarak istihdam edilmesi,
- Bir avukat veya hukuk bürosu ile sözleşmeli olarak çalışılması
şeklinde yerine getirilebilmektedir. Bir avukat veya hukuk bürosuyla anlaşılması suretiyle zorunluluğun yerine getirilmesine uygulamada “sözleşmeli avukat” denilmektedir.
Bu düzenlemeler, sözleşme yapma özgürlüğünün kısıtlandığı ve kapsamının tam belirlenmediği gerekçeleriyle eleştirilmiştir. Bu eleştiriler kapsamında ilgili hükümlerin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulmuştur.
Anayasa Mahkemesi, anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğuna ilişkin düzenlemenin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir.
Kararın gerekçesinde özetle; esas sermayesi yüksek anonim şirketlerin ülke ekonomisi açısından büyük önem taşıdığı ve bu nedenle şirketlerin hukuki işlemlerinde uzman hukuk desteği almalarının gerekli olduğu ifade edilmiştir.
Müvekkil firmalarımızdan gelen yoğun sorular nedeniyle bu konuya değinilmiştir. Bu makalede;
- Hangi anonim şirketlerin avukat bulundurmak zorunda olduğu
- Zorunluluğa uyulmamasının yaptırımı
- Avukatla yapılacak sözleşmenin kapsamı
- Ödenecek ücretin nasıl belirleneceği
gibi hususlar açıklanmaktadır.
Hangi Anonim Şirketler Avukat Bulundurmak Zorundadır?
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu şu şirketler için geçerlidir:
- 1.250.000 TL ve üzeri esas sermaye ile kurulan anonim şirketler
- Kuruluşta sermayesi 1.250.000 TL’nin altında olup sonradan bu tutara ulaşan anonim şirketler
Bu şirketlerin avukat bulundurması zorunludur.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus bulunmaktadır. Kuruluş aşamasında 1.250.000 TL sermayenin tamamının ödenmesi şart değildir.
Yani anonim şirket;
- Tescil edilirken esas sermayesini 1.250.000 TL veya üzerinde belirlemişse
- Sermayenin tamamı ödenmemiş olsa bile
avukat bulundurmak zorundadır.
Anonim şirket kuruluşu ve sermaye şartları hakkında daha detaylı bilgi için “Anonim Şirket Nedir ve Nasıl Kurulur” başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Anonim Şirket Sözleşmeli Avukat Ücreti (2026)
Avukatlara ödenecek en az ücret, her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenmektedir.
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu kapsamında 2025 yılı için ödenecek en az ücret 45.000 TL olarak belirlenmiştir.
Bu tutar KDV hariç net ücrettir.
Taraflar;
- 45.000 TL’nin altında olmamak şartıyla
- Daha yüksek bir ücret belirleyebilir.
Ücret belirlenirken genellikle şu faktörler dikkate alınmaktadır:
- Hukuki işlemlerin yoğunluğu
- Hukuki işlemlerin karmaşıklığı
- Avukatın harcayacağı emek ve zaman
Avukat Bulundurma Zorunluluğuna Uyulmamasının Cezası
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğuna uyulmamasının yaptırımı Avukatlık Kanunu m.35/3’te düzenlenmiştir.
Kanun hükmüne göre:
“Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir.”
Bu düzenlemeye göre;
- Avukat bulundurma zorunluluğunu yerine getirmeyen şirketlere
- Cumhuriyet savcısı tarafından idari para cezası uygulanmaktadır.
Bu ceza, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilmektedir.
İdari Para Cezasının Miktarı
Avukat bulundurma zorunluluğunu yerine getirmeyen anonim şirketler için uygulanacak ceza:
Her ay için asgari ücretin iki aylık brüt tutarıdır.
Başka bir ifadeyle şirket, sözleşmeli avukat bulundurmadığı her ay için idari para cezası ödemek zorundadır.
İdari Para Cezasına İtiraz Edilebilir Mi?
Anonim şirketlere uygulanan idari para cezaları Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
Bu cezalara karşı;
- Tebliğ tarihinden itibaren
- 7 gün içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliğine
itiraz edilebilir.
Kesinleşen para cezaları ise Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir ve Hazineye gelir olarak kaydedilir.
Anonim Şirketlerde Sözleşmeli Avukat Sözleşmesi
Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Baro Başkanlığı, anonim şirketlere avukat bulundurma zorunluluğunun yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek amacıyla yazı gönderebilir.
Bu yazının tebliğ edilmesi halinde anonim şirket:
10 gün içinde cevap vermek zorundadır.
Cevap yazısında şu belgeler sunulmalıdır:
- Sözleşmeli avukatla çalışılıyorsa Avukatlık Sözleşmesi
- Ücret ödendiğine dair serbest meslek makbuzu
- Avukat şirket bünyesinde çalışıyorsa SGK bordrosu
Bir anonim şirket sözleşmeli avukatla çalışıyorsa yazılı sözleşme yapılması zorunludur.
Ayrıca şirketin, avukata Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne uygun ücret ödendiğini gösteren serbest meslek makbuzunu talep etmesi gerekmektedir.
Şirketlerin bir yıl boyunca aynı avukatla çalışma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak sözleşmenin feshedilmesi halinde gecikmeden yeni bir avukatla anlaşılması gerekir.
Sözleşmeli Avukatlık Sözleşmesi Nasıl Hazırlanmalıdır?
Sözleşmeli avukatlık sözleşmesi, her iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu nedenle sözleşmede tarafların hak ve yükümlülüklerinin açık şekilde belirlenmesi gerekir.
Sözleşmede özellikle şu hususlar düzenlenmelidir:
- Avukatın sunacağı hizmetin kapsamı
- Hizmetin nasıl verileceği
- Avukata ödenecek ücret
- Ek ücret gerektiren işlemler
- Sözleşmenin süresi
- Fesih şartları
- Yenileme koşulları
Sözleşmeli Avukat Hizmetinin Kapsamı
Avukatlık Kanunu’nun 35. maddesine göre;
- Hukuki danışmanlık vermek
- Davaları takip etmek
- Adli işlemleri yürütmek
- Hukuki belgeleri düzenlemek
yalnızca baroya kayıtlı avukatlar tarafından yapılabilir.
Bu nedenle sözleşmeli avukatlık hizmeti kapsamında genellikle şu işler yer alır:
- Davaların kesin hükme kadar takibi
- Hukuki danışmanlık hizmeti
- Sözleşmelerin hazırlanması
Taraflar isterse sözleşmede yalnızca danışmanlık hizmeti veya yalnızca dava takibi düzenlenebilir.
Sözleşmede ayrıca farklı hukuki hizmetler de kapsam içine alınabilir.
Anonim Şirketlerde Sözleşmeli Avukat Bulundurmanın Faydaları
Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunun amacı, yüksek sermayeli şirketlerin hatalı işlemlerinden doğabilecek ekonomik riskleri azaltmaktır.
Günümüzde ekonomik ve ticari hayat giderek daha karmaşık hale gelmektedir. Bu nedenle şirket yöneticilerinin tüm hukuki gelişmeleri takip etmesi oldukça zordur.
Örneğin:
- Halka açık şirketlerin SPK mevzuatına uyması gerekir.
- Şirketlerin KVKK uyum süreçlerini tamamlaması gerekir.
Bu tür konularda uzman hukuk desteği alınması büyük önem taşır.
Sözleşmeli avukatla çalışmanın en önemli avantajı ise önleyici hukuk hizmetidir.
Önleyici hukuk hizmeti sayesinde;
- Olası hukuki riskler önceden tespit edilir
- Uyuşmazlıklar ortaya çıkmadan çözülebilir
- Şirket daha düşük maliyetle hukuki güvenlik sağlar
Sonuç
Sermayesi 1.250.000 TL ve üzeri olan anonim şirketler için avukat bulundurma zorunluluğu bulunmaktadır.
Bu şirketler;
- Bir avukatı istihdam etmeli veya
- Bir avukatla sözleşmeli olarak çalışmalıdır.
Bu yükümlülüğe uyulmaması halinde şirketler hakkında idari para cezası uygulanmaktadır.
Hızla değişen hukuk düzeni karşısında şirketlerin uzman hukuki destek alması büyük önem taşımaktadır. Çünkü önleyici hukuk hizmeti, telafi edici hukuk hizmetinden daha düşük maliyetlidir.
Daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
