Av. Alperen Eren

Kayseri’de başlattığı icra takibine borçlu tarafından itiraz edilen alacaklılar ile itirazın iptali davasında davalı konumunda bulunan borçlular, itirazın iptali davasının şartları, dava açma süresi, arabuluculuk zorunluluğu, görevli mahkeme ve icra inkâr tazminatı konularında hukuki destek alabilir. Avukat Alperen Eren, icra ve iflas hukuku kapsamında itirazın iptali davalarında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

İtirazın iptali davası, ilamsız icra takibinde borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi üzerine duran takibin devam edebilmesi için alacaklının genel mahkemelerde açtığı davadır. Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Mahkeme alacağın varlığını tespit ederse itirazın iptaline karar verir ve takip kaldığı yerden devam eder.

Alacak likit (belirli veya belirlenebilir) ise ve borçlunun itirazı haksız bulunursa, borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Ticari davalar, kira, tüketici ve işçilik alacakları gibi birçok uyuşmazlıkta dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

Bu yazıda itirazın iptali davasının şartları, süresi, görevli ve yetkili mahkeme, arabuluculuk ve davanın sonuçları ele alınmaktadır.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASI NEDİR?

İtirazın iptali davası, İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesinde düzenlenmiştir. İlamsız takipte borçlunun süresinde yaptığı itiraz takibi durdurur. Alacaklı, takibe devam edebilmek için ya icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ya da genel mahkemeden itirazın iptalini ister.

İtirazın iptali davası bir eda davası niteliğindedir; mahkeme alacağın varlığını her türlü delille inceler. Bu nedenle, itirazın kaldırılması yolundan farklı olarak, alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş bir belge bulunması şart değildir. Konuyla yakından ilgili olan İcra Takibine İtiraz Edilmezse başlığı da ayrıca incelenebilir.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASININ ŞARTLARI

• Alacaklının ilamsız icra takibi başlatmış olması,
• Borçlunun ödeme emrine süresinde itiraz etmiş olması,
• İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıllık sürenin geçmemiş olması,
• Kanunen zorunlu olan hallerde arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmesi.

Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde itiraz icra mahkemesine yapıldığından, bu takiplerde itirazın iptali davası yerine farklı yollar uygulanır.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASI AÇMA SÜRESİ

Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Süre geçtikten sonra açılan dava itirazın iptali davası olarak görülemez; ancak alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilir. Bu durumda icra inkâr tazminatı talep edilemez ve takip dosyası üzerinden devam imkânı kalmaz.

Arabuluculuğun zorunlu olduğu hallerde, arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen süre, bir yıllık sürenin hesabında dikkate alınmaz. Bu noktada İcra Takibinde Zamanaşımı konusundaki açıklamalarımız da yol gösterici olabilir.

İTİRAZIN İPTALİNDE ARABULUCULUK ZORUNLU MU?

Uyuşmazlığın niteliğine göre arabuluculuk dava şartı olabilir. Uygulamada sık karşılaşılan haller şunlardır:

• Ticari davalar: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri,
• Tüketici uyuşmazlıkları: Kanunda öngörülen hallerde,
• İşçi-işveren uyuşmazlıkları: İşçilik alacaklarına ilişkin davalar,
• Kira uyuşmazlıkları: Kira ilişkisinden doğan alacak talepleri,
• Kanunda arabuluculuğun dava şartı olarak öngörüldüğü diğer uyuşmazlıklar.

Zorunlu arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava, usulden reddedilir.

GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

Görevli mahkeme, alacağın niteliğine göre belirlenir:

• Genel alacaklar için asliye hukuk mahkemesi,
• Ticari alacaklar için asliye ticaret mahkemesi,
• Tüketici işlemlerinden doğan alacaklar için tüketici mahkemesi,
• İşçilik alacakları için iş mahkemesi,
• Kira alacakları için sulh hukuk mahkemesi.

Yetkili mahkeme, genel yetki kurallarına göre belirlenir. Uygulamada takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu kabul edilmektedir. Kayseri’deki icra dairelerinde başlatılan takipler bakımından dava, Kayseri’deki görevli mahkemede açılabilir.

İCRA İNKÂR TAZMİNATI

İtirazın iptali davasında borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşılırsa ve alacak likit ise, borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir. Alacağın likit sayılması için miktarının belli olması veya borçlu tarafından belirlenebilir olması gerekir. Aynı çerçevede İcra Takibine Nasıl İtiraz Edilir hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Buna karşılık dava reddedilirse ve alacaklının takipte haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, alacaklı aleyhine de borçlu lehine aynı oranda tazminata hükmedilebilir.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASININ SONUÇLARI

• Dava kabul edilirse itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder. Alacaklı, kararın kesinleşmesini beklemeden haciz işlemlerine devam edebilir; ancak kanun yolu aşamasında borçlunun teminat göstermesiyle icranın geri bırakılması gibi imkânlar gündeme gelebilir.
• Dava kısmen kabul edilirse, takip kabul edilen miktar üzerinden devam eder.
• Dava reddedilirse takip durmaya devam eder ve alacaklı yargılama giderlerine katlanır.

Karara karşı kanunda öngörülen parasal sınırlar çerçevesinde istinaf yoluna başvurulabilir.

İTİRAZIN KALDIRILMASINDAN FARKI

• İtirazın kaldırılması icra mahkemesinde görülür, belgeye dayalı ve daha hızlı bir yoldur; alacağın imzası ikrar edilmiş senet veya resmi belgeye dayanması gerekir. Süresi altı aydır.
• İtirazın iptali ise genel mahkemede görülür, her türlü delil kullanılabilir ve süresi bir yıldır.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

İtirazın İptali Davası Ne Zaman Açılır?

İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.

İtirazın İptali Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

Ticari, tüketici, işçilik ve kira alacakları gibi kanunda öngörülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur.

İcra İnkâr Tazminatı Ne Kadardır?

İtiraz haksız bulunur ve alacak likit ise, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir.

İtirazın İptali Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Alacağın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici, iş veya sulh hukuk mahkemesinde açılır.

Bir Yıllık Süre Geçerse Ne Olur?

İtirazın iptali davası açılamaz; ancak alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilir. Bu durumda icra inkâr tazminatı istenemez.

İtirazın İptali Davası Kazanılırsa Takip Nasıl Devam Eder?

İtiraz iptal edildiğinde takip kaldığı yerden devam eder ve alacaklı haciz işlemlerini talep edebilir.

İTİRAZIN İPTALİ DAVASINDA AVUKAT DESTEĞİ

İtirazın iptali davası; sürelerin takibi, zorunlu arabuluculuk, görevli mahkemenin doğru belirlenmesi ve alacağın ispatı gibi teknik konuları içerir. Bu aşamalardaki bir hata, davanın usulden reddine ve icra inkâr tazminatı hakkının kaybına yol açabilir. Bu süreçle bağlantılı olarak Eve İcra Kağıdı Geldi Ne Yapmalıyım konusu da değerlendirilmelidir.

Kayseri icra avukatı Avukat Alperen Eren, itirazın iptali ve kaldırılması davaları, arabuluculuk süreçleri, alacak takipleri ve icra inkâr tazminatı talepleri konusunda alacaklı ve borçlulara avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Dosyanın somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Not: İcra ve iflas hukukunda uygulanacak hükümler, süreler ve arabuluculuk kapsamı yürürlükteki mevzuata göre değişebileceğinden, hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.