Av. Alperen Eren

Kayseri’de ortağı olduğu şirketten ayrılmak isteyen, ortağıyla anlaşmazlık yaşayan veya şirketi tamamen kapatmak isteyen kişiler, pay devri, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, haklı sebeple fesih davası, ayrılma akçesi ve tasfiye konularında hukuki destek alabilir. Avukat Alperen Eren, ticaret ve şirketler hukuku kapsamında ortaklar arası uyuşmazlıklar ve ortaklığın sona erdirilmesi süreçlerinde avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

Şirket ortaklığı; ortağın paylarını devretmesi, limited şirkette ortaklıktan çıkma veya çıkarılma, haklı sebeple fesih davası ya da şirketin tasfiye edilerek tamamen sona erdirilmesi yoluyla sona erdirilebilir. En hızlı ve sorunsuz yol, genellikle payların diğer ortaklara veya üçüncü kişilere devredilmesidir.

Ortaklar anlaşamazsa, limited şirkette ortak, esas sözleşmede öngörülen hallerde veya haklı sebeplerin varlığında mahkemeden ortaklıktan çıkmaya izin verilmesini isteyebilir; çıkan ortak ayrılma akçesi alır. Anonim şirkette ise ortaklıktan çıkma kurumu bulunmaz; ancak sermayenin belirli bir oranını temsil eden pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir ve mahkeme fesih yerine davacının paylarının gerçek değeriyle satın alınmasına karar verebilir.

Bu yazıda şirket ortaklığını sona erdirme yolları, limited ve anonim şirketteki farklar ve ayrılan ortağın hakları ile sorumlulukları ele alınmaktadır.

ŞİRKET ORTAKLIĞINI SONA ERDİRMENİN YOLLARI

• Pay devri: Ortağın paylarını diğer ortaklara veya üçüncü kişilere satması,
• Ortaklıktan çıkma: Limited şirkette ortağın şirketten ayrılması,
• Ortaklıktan çıkarılma: Limited şirkette bir ortağın şirketten uzaklaştırılması,
• Haklı sebeple fesih davası: Şirketin mahkeme kararıyla feshi veya buna alternatif çözümler,
• Şirketin tasfiyesi: Genel kurul kararıyla şirketin sona erdirilerek tasfiye edilmesi.

PAY DEVRİ İLE ORTAKLIKTAN AYRILMA

Ortaklıktan ayrılmanın en yaygın yolu pay devridir.

• Limited şirkette pay devri, noter onaylı yazılı sözleşmeyle yapılır ve esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe genel kurul onayı gerekir.
• Anonim şirkette pay devri kural olarak serbesttir; bağlı nama yazılı paylarda şirketin onayı aranabilir.

Genel kurulun onay vermemesi halinde limited şirkette ortak, haklı sebeplerin varlığında ortaklıktan çıkma yoluna başvurabilir.

LİMİTED ŞİRKETTE ORTAKLIKTAN ÇIKMA

Esas Sözleşmede Öngörülen Çıkma Hakkı

Esas sözleşme, ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyabilir ve bu hakkın kullanılmasını belirli şartlara bağlayabilir.

Haklı Sebeple Çıkma Davası

Esas sözleşmede çıkma hakkı öngörülmemiş olsa bile, her ortak haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemeden şirketten çıkmasına izin verilmesini isteyebilir. Haklı sebep; ortağın şirkette kalmasının kendisinden beklenemeyeceği durumları ifade eder. Örneğin ortağın uzun süre kâr payından yoksun bırakılması, yönetimden ve bilgiden tamamen dışlanması veya ortaklar arasındaki güven ilişkisinin ağır şekilde bozulması haklı sebep olarak değerlendirilebilir.

Diğer Ortakların Katılma Hakkı

Bir ortağın çıkma davası açması halinde, diğer ortaklar da kanunda öngörülen süre içinde bu davaya katılarak çıkma haklarını kullanabilir.

LİMİTED ŞİRKETTE ORTAKLIKTAN ÇIKARILMA

• Esas sözleşmede öngörülen sebepler: Esas sözleşmede belirtilen hallerde, genel kurul kararıyla bir ortak şirketten çıkarılabilir. Çıkarılan ortak, bu karara karşı kanunda öngörülen süre içinde dava açabilir.
• Haklı sebeple çıkarma: Şirket, haklı sebeplerin varlığı halinde bir ortağın çıkarılmasını mahkemeden isteyebilir.

AYRILMA AKÇESİ

Limited şirketten çıkan veya çıkarılan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine uygun düşen bir ayrılma akçesi almaya hak kazanır. Esas sözleşme, çıkma halinde ayrılma akçesini farklı düzenleyebilir. Aynı çerçevede Şirket Ortağı Nasıl Olunur hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Ayrılma akçesinin miktarı ve ödeme zamanı, ortaklar arasında sıkça uyuşmazlık konusu olur. Bu nedenle değerleme yöntemi, uyuşmazlık halinde bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

HAKLI SEBEPLE FESİH DAVASI

Limited Şirkette

Her ortak, haklı sebeplerin varlığı halinde şirketin feshini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, fesih yerine davacı ortağa payının gerçek değerini ödeyerek ortaklıktan çıkarılmasına veya duruma uygun düşen başka bir çözüme karar verebilir. Bu süreçle bağlantılı olarak Ticari Davalarda Arabuluculuk Zorunlu Mu konusu da değerlendirilmelidir.

Anonim Şirkette

Anonim şirkette ortaklıktan çıkma kurumu bulunmadığından, haklı sebeple fesih davası önemli bir çözüm yoludur. Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri, haklı sebeplerin varlığında şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, fesih yerine davacıların paylarının gerçek değeriyle satın alınmasına veya kabul edilebilir başka bir çözüme karar verebilir.

ŞİRKETİN TASFİYE EDİLEREK KAPATILMASI

Ortakların tamamı şirketi sona erdirmek istiyorsa, genel kurul kararıyla şirketin sona ermesine karar verilir. Ardından şirket tasfiye sürecine girer:

1. Genel kurulun sona erme kararı ve tasfiye memurlarının atanması,
2. Kararın ticaret siciline tescili ve ilanı,
3. Alacaklılara çağrı yapılması,
4. Şirketin alacaklarının tahsili, borçlarının ödenmesi ve malvarlığının paraya çevrilmesi,
5. Kanunda öngörülen bekleme süresinin geçmesi,
6. Kalan malvarlığının ortaklara dağıtılması ve şirketin sicilden terkini.

Tasfiye süreci, şirketin vergi ve SGK yükümlülüklerinin de kapatılmasını gerektirir.

AYRILAN ORTAĞIN BORÇLARDAN SORUMLULUĞU

Limited şirketten payını devrederek veya çıkarak ayrılan ortak, ortak olduğu döneme ilişkin kamu borçlarından, kanundaki şartlar çerçevesinde sorumlu tutulmaya devam edebilir. Bu nedenle ayrılık sırasında şirketin vergi ve SGK borç durumunun belirlenmesi ve devir sözleşmesinde gerekli tazmin hükümlerine yer verilmesi önerilir. Uygulamada bu durum çoğu zaman Anonim Şirket Nasıl Kurulur ile birlikte gündeme gelir.

ŞİRKET ORTAKLIĞININ SONA ERMESİ HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Şirket Ortaklığından Nasıl Çıkılır?

En kolay yol payların devredilmesidir. Limited şirkette ayrıca esas sözleşmedeki çıkma hakkı veya haklı sebeple çıkma davası yoluna başvurulabilir.

Anonim Şirketten Çıkma Davası Açılabilir mi?

Anonim şirkette ortaklıktan çıkma kurumu bulunmaz. Ancak kanundaki oranı sağlayan pay sahipleri haklı sebeple fesih davası açabilir.

Ortaklıktan Çıkan Ortak Ne Kadar Para Alır?

Limited şirkette çıkan ortak, kural olarak payının gerçek değerine uygun ayrılma akçesi alır.

Ortak Şirketten Zorla Çıkarılabilir mi?

Limited şirkette esas sözleşmede öngörülen sebeplerle genel kurul kararıyla veya haklı sebeplerle mahkeme kararıyla bir ortak çıkarılabilir.

Şirketten Ayrılan Ortak Eski Vergi Borçlarından Sorumlu mu?

Limited şirkette ayrılan ortak, ortak olduğu döneme ilişkin kamu borçlarından kanundaki şartlarla sorumlu tutulabilir.

Şirket Kapatma Ne Kadar Sürer?

Tasfiye süreci; alacaklılara çağrı, kanuni bekleme süresi ve vergi işlemleri nedeniyle belirli bir süre alır. Süre, şirketin borç ve alacak durumuna göre değişir.

ORTAKLIĞIN SONA ERDİRİLMESİNDE AVUKAT DESTEĞİ

Ortaklıktan ayrılma; payların değerlemesi, ayrılma akçesinin hesaplanması, kamu borçlarından sorumluluk ve ortaklar arası güven ilişkisinin bozulması gibi hassas konuları içerir. Doğru yolun seçilmemesi, uzun süren davalara ve ciddi mali kayıplara yol açabilir. Benzer bir değerlendirme Limited Şirket Nasıl Kurulur bakımından da yapılır.

Kayseri şirket avukatı Avukat Alperen Eren, pay devri, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, haklı sebeple fesih davaları, ayrılma akçesi uyuşmazlıkları ve şirket tasfiyesi konularında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Ortaklık yapısının ve uyuşmazlığın somut özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Not: Şirketler hukukunda uygulanacak hükümler, oranlar ve süreler yürürlükteki mevzuata ve esas sözleşme hükümlerine göre değişebileceğinden, hukuki durumun somut olay özelinde değerlendirilmesi gerekir.