Av. Alperen Eren

Kayseri’de bir suçun mağduru olan veya bir suçun işlendiğini öğrenen kişiler, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu, şikâyet, delil sunma ve soruşturmanın takibi konularında hukuki destek alabilir. Avukat Alperen Eren, suç duyurusu ve soruşturma süreçlerinde sürecin hukuki açıdan değerlendirilmesi ve mağdur ile müştekinin haklarının korunmasına yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

Bir suçun işlendiğini öğrenen herkes, bu durumu yetkili makamlara bildirebilir. Bu bildirime suç duyurusu denir. Suç duyurusu, ceza soruşturmasının başlamasını sağlayan en yaygın yollardan biridir.

Suç duyurusu Cumhuriyet Başsavcılığına doğrudan yapılabileceği gibi kolluk birimlerine, valilik veya kaymakamlığa da yapılabilir. Suç duyurusunun doğru makama, eksiksiz bilgi ve delillerle yapılması soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi açısından önemlidir.

Bu yazıda savcılığa suç duyurusunun nasıl yapıldığı, hangi yolların kullanılabileceği, suç duyurusundan sonra neler olduğu ve dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınmaktadır.

SUÇ DUYURUSU NEDİR?

Suç duyurusu, bir suçun işlendiğinin veya işlendiği şüphesinin yetkili makamlara bildirilmesidir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesinde düzenlenmiştir.

Suç duyurusunda bulunmak için suçtan doğrudan zarar görmüş olmak şart değildir. Bir suçun işlendiğini öğrenen herkes suç duyurusunda bulunabilir.

Suç Duyurusu ile Şikâyet Arasındaki Fark

Suç duyurusu, herkes tarafından yapılabilen genel bir bildirimdir. Şikâyet ise suçtan zarar gören kişinin, failin cezalandırılmasını istemesidir. Konuyla yakından ilgili olan Ceza Davasında HAGB Kararı başlığı da ayrıca incelenebilir.

Hakaret, basit yaralama ve konut dokunulmazlığının ihlalinin bazı halleri gibi şikâyete bağlı suçlarda, soruşturma yapılabilmesi için suçtan zarar görenin şikâyeti gerekir. Bu suçlarda şikâyet süresi, kural olarak fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.

SUÇ DUYURUSU NEREYE YAPILIR?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 158. maddesine göre suç duyurusu şu makamlara yapılabilir:

• Cumhuriyet Başsavcılığı,
• Emniyet müdürlüğü veya jandarma gibi kolluk birimleri,
• Valilik veya kaymakamlık,
• Mahkeme,
• Yurt dışında işlenen suçlar bakımından Türkiye’nin elçilik ve konsoloslukları.

Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan suç duyuruları, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir.

Suç duyurusu herhangi bir Cumhuriyet Başsavcılığına yapılabilir. Başvurulan savcılık yetkili değilse dosyayı yetkili savcılığa gönderir. Ancak suçun işlendiği yer savcılığına başvurulması, sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlayabilir.

SAVCILIĞA SUÇ DUYURUSU NASIL YAPILIR?

Suç duyurusu yazılı veya sözlü olarak yapılabilir.

Yazılı Suç Duyurusu

Yazılı suç duyurusu, bir dilekçe ile yapılır. Dilekçe adliyedeki ön büroya veya Cumhuriyet Başsavcılığının ilgili birimine verilir. Dilekçede başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri, şüphelinin bilinen bilgileri, olayın açıklaması ve deliller yer almalıdır.

Sözlü Suç Duyurusu

Sözlü olarak yapılan suç duyurusu, savcılık veya kolluk tarafından tutanağa bağlanır. Başvuran, tutanağı okuyup imzalamadan önce beyanlarının doğru yazıldığını kontrol etmelidir.

Elektronik Ortamda Suç Duyurusu

Elektronik imzası bulunan kişiler, UYAP Vatandaş Portal üzerinden Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe gönderebilir. Avukatlar ise UYAP Avukat Portal aracılığıyla müvekkilleri adına suç duyurusunda bulunabilir. Bu noktada Savcılık Soruşturması Ne Kadar Sürer konusundaki açıklamalarımız da yol gösterici olabilir.

SUÇ DUYURUSUNDA NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

Suç duyurusu yapılırken şu hususlara dikkat edilmesi önerilir:

• Olayın tarihi, saati ve yeri mümkün olduğunca açık belirtilmelidir,
• Olay kronolojik sırayla ve abartıya kaçmadan anlatılmalıdır,
• Şüphelinin adı, adresi veya kullandığı hesap bilgileri biliniyorsa yazılmalıdır,
• Ekran görüntüleri, mesajlar, dekontlar, kamera kayıtları ve sağlık raporları gibi deliller eklenmelidir,
• Tanıklar varsa isim ve iletişim bilgileri belirtilmelidir,
• Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi kaçırılmamalıdır.

Kamera kayıtları gibi bazı deliller belirli bir süre sonra silinebileceğinden, bu delillerin korunması veya savcılıktan istenmesi için vakit kaybedilmemesi önemlidir.

SUÇ DUYURUSU İÇİN ÜCRET ÖDENİR Mİ?

Hayır. Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmak için herhangi bir harç veya ücret ödenmez.

SUÇ DUYURUSUNDAN SONRA NE OLUR?

Suç duyurusu yapıldıktan sonra Cumhuriyet Başsavcılığında bir soruşturma numarası verilir ve dosya bir savcıya tevzi edilir. Savcı, delilleri toplar, müştekinin ve şüphelinin ifadelerini alır veya aldırır.

İhbar ve şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının açıkça anlaşılması veya ihbar ve şikâyetin soyut ve genel nitelikte olması halinde, soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebilir. Bu karara karşı da süresi içinde itiraz edilebilir.

Soruşturma sonunda iddianame düzenlenebilir veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilebilir.

GERÇEĞE AYKIRI SUÇ DUYURUSUNUN SONUÇLARI

Bir kimsenin hukuka aykırı bir fiil işlediğinden bahisle, işlemediğini bildiği halde hakkında soruşturma başlatılmasını sağlamak amacıyla suç duyurusunda bulunmak, Türk Ceza Kanunu’nun 267. maddesi kapsamında iftira suçu oluşturabilir. Aynı çerçevede Ağır Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar hususu da göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu nedenle suç duyurusunda gerçeğe uygun beyanlarda bulunulması ve mevcut delillere dayanılması gerekir.

SAVCILIĞA SUÇ DUYURUSU HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Suç Duyurusu İçin Avukat Gerekli mi?

Hayır. Suç duyurusu kişi tarafından bizzat yapılabilir. Ancak olayın hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi ve delillerin eksiksiz sunulması bakımından avukat desteği faydalı olabilir.

Suç Duyurusu Hangi Savcılığa Yapılmalıdır?

Suç duyurusu herhangi bir Cumhuriyet Başsavcılığına yapılabilir. Başvurulan savcılık yetkili değilse dosya yetkili savcılığa gönderilir.

Suç Duyurusu İnternetten Yapılabilir mi?

Elektronik imzası olan kişiler UYAP Vatandaş Portal üzerinden savcılığa dilekçe gönderebilir.

Suç Duyurusu Geri Alınabilir mi?

Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçilmesi kural olarak soruşturmayı sona erdirir. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise suç duyurusunun geri alınması soruşturmayı sona erdirmez; savcılık soruşturmaya kendiliğinden devam eder.

İsimsiz Suç Duyurusu Yapılabilir mi?

İsim belirtilmeden yapılan ihbarlar da savcılık tarafından değerlendirilebilir. Ancak ihbarın soyut ve genel nitelikte olması halinde soruşturma yapılmasına yer olmadığına karar verilebilir.

Suç Duyurusundan Sonra Ne Kadar Sürede İfadeye Çağrılırım?

Bu süre, dosyanın niteliğine ve savcılığın iş yüküne göre değişir. Müşteki, kolluk veya savcılık tarafından ifadeye çağrılabilir.

SUÇ DUYURUSU SÜRECİNDE AVUKAT DESTEĞİ

Suç duyurusunun doğru makama, eksiksiz açıklama ve delillerle yapılması; şikâyete bağlı suçlarda sürelerin kaçırılmaması ve soruşturma sürecinin takip edilmesi, mağdurun haklarının korunması bakımından büyük önem taşır. Bu süreçle bağlantılı olarak CEZA DAVASINDA AVUKAT TUTMAK ZORUNDA MIYIM konusu da değerlendirilmelidir.

Avukat Alperen Eren, ceza hukuku kapsamında suç duyurusu ve şikâyet dilekçelerinin hazırlanması, delillerin sunulması, soruşturmanın takibi ve savcılık kararlarına itiraz konularında avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Olayın somut özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmesi, hak kayıplarının önlenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Not: Ceza hukukunda uygulanacak hükümler ve süreler somut olayın özelliklerine ve yürürlükteki mevzuata göre değişebileceğinden, suç duyurusu veya soruşturma süreci söz konusu olduğunda hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.