Av. Alperen Eren

Kayseri’de yıllık izin hakkını kullanamayan veya kullanılmayan izin ücretini alamayan çalışanlar, izin süreleri, iznin bölünmesi, izin ücreti ve zamanaşımı konularında hukuki destek alabilir. Kayseri iş hukuku avukatı Alperen Eren, işçilik alacaklarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda hakların korunmasına yönelik avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

• WhatsApp

Yıllık ücretli izin, İş Kanunu ile güvence altına alınmış bir dinlenme hakkıdır. Bu hakkından işçinin vazgeçmesi mümkün değildir.

Uygulamada en çok karşılaşılan sorunlar, izin sürelerinin eksik hesaplanması, iznin usulsüz şekilde bölünmesi ve iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin ücretinin ödenmemesidir.

İzin hakkının doğması, işyerindeki çalışma süresine bağlıdır. Bu sürenin doğru hesaplanması, hak edilen izin gün sayısını doğrudan etkiler.

YILLIK İZİN HAKKI NE ZAMAN DOĞAR?

Yıllık ücretli izne hak kazanabilmek için, işçinin işyerinde deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

Bir yıllık sürenin hesabında, işçinin aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçirdiği süreler birleştirilerek dikkate alınır.

İşyerinin devri halinde de işçinin kıdemi devam eder; devralan işveren, işçinin önceki çalışma sürelerini dikkate almak zorundadır.

Niteliği itibarıyla bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlar bakımından yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz. Bu süreçle bağlantılı olarak İşçinin Haklı Nedenle İş Sözleşmesini Feshi konusu da değerlendirilmelidir.

YILLIK İZİN SÜRELERİ NE KADARDIR?

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresine göre belirlenir:

• Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dâhil) olanlara on dört günden az olamaz.
• Hizmet süresi beş yıldan fazla, on beş yıldan az olanlara yirmi günden az olamaz.
• Hizmet süresi on beş yıl ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz.

On sekiz yaşından küçük ve elli yaşından büyük işçilere verilecek yıllık izin süresi, hizmet süresine bakılmaksızın yirmi günden az olamaz.

Bu süreler kanunda öngörülen asgari sürelerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun süreler kararlaştırılabilir.

Yıllık izin günlerinin hesabında hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

YILLIK İZİN BÖLÜNEBİLİR Mİ?

Yıllık ücretli izin, kural olarak işveren tarafından bölünemez ve kesintisiz olarak kullandırılır.

Ancak izin süreleri, tarafların anlaşmasıyla bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullandırılabilir.

İşveren, yıllık izni kullanan işçiye izin dönemine ilişkin ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. Uygulamada bu durum çoğu zaman İşçi Hangi Hallerde İşten Ayrılabilir ile birlikte gündeme gelir.

İşçinin izin süresince başka bir işte çalışması halinde, işveren tarafından ödenen izin ücretinin geri istenmesi gündeme gelebilir.

Yol İzni Nedir?

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olan işçiye, talep etmesi ve bu durumu belgelemesi hâlinde gidiş ve dönüş için dörde kadar gün ücretsiz izin verilmesi öngörülmüştür.

Yol izni, yıllık izin süresinden sayılmaz ve bu süre için ücret ödenmez.

KULLANILMAYAN YILLIK İZİN ÜCRETİ NASIL ALINIR?

İş sözleşmesi devam ederken, kullanılmayan yıllık izinlerin ücrete dönüştürülmesi talep edilemez. Yıllık izin bir dinlenme hakkı olduğundan, öncelikle fiilen kullandırılması esastır. Benzer bir değerlendirme İş Sözleşmesi Nasıl Feshedilir bakımından da yapılır.

Buna karşılık iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden ödenmesi gerekir.

Ödemenin yapılmaması halinde, işçilik alacaklarına ilişkin genel usul izlenerek talepte bulunulur. İş hukuku uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Konuyla yakından ilgili olan İşçi Hakları başlığı da ayrıca incelenebilir.

Yıllık izin ücreti alacağında zamanaşımı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

İŞVEREN YILLIK İZİN VERMİYORSA NE YAPILABİLİR?

İşveren, yıllık izinleri göstermek üzere izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür. İznin kullandırıldığının ispat yükü işverene aittir.

İzin talebinin karşılanmaması halinde başvurulabilecek yollar şunlardır:

1. Talebin yazılı olarak iletilmesi ve kayda geçirilmesi
2. Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğüne şikâyet başvurusu yapılması
3. Şartların oluşması halinde arabuluculuk ve dava yoluna gidilmesi

İzin kayıtlarının tutulmaması veya izin kullandırılmaması, idari yaptırım uygulanmasını da gündeme getirebilir.

SONUÇ: YILLIK İZİN HAKKI NASIL KORUNUR?

Yıllık ücretli izin, vazgeçilmesi mümkün olmayan bir dinlenme hakkıdır. Hizmet süresine göre belirlenen asgari süreler kanunla güvence altına alınmıştır.

İş sözleşmesi devam ederken izin ücrete dönüştürülemez; ancak sözleşmenin sona ermesi halinde kullanılmayan izinlerin ücreti ödenmelidir.

Kayseri iş hukuku alanında çalışan Avukat Alperen Eren, yıllık izin ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin süreçlerde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

YILLIK İZİN HAKKI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Yıllık İzne Hak Kazanmak İçin Ne Kadar Çalışmak Gerekir?

Deneme süresi de içinde olmak üzere işyerinde en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır.

Kaç Gün Yıllık İzin Hakkım Var?

Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlarda on dört, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlarda yirmi, on beş yıl ve üzeri olanlarda yirmi altı günden az olamaz. On sekiz yaşından küçük ve elli yaşından büyük işçilerde bu süre en az yirmi gündür.

Yıllık İznim Bölünebilir Mi?

İşveren tek taraflı olarak bölemez. Tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullandırılabilir.

Çalışırken Kullanmadığım İzinlerin Parasını İsteyebilir Miyim?

Hayır. İş sözleşmesi devam ederken kullanılmayan izinlerin ücrete dönüştürülmesi talep edilemez. Bu talep, ancak sözleşmenin sona ermesiyle birlikte gündeme gelir.

İşten Ayrıldım, İzin Ücretim Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır?

Hak kazanılıp kullanılmayan izin sürelerine ait ücret, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanarak ödenir.

İzin Kullandığımı İspat Etmek Zorunda Mıyım?

Hayır. İşveren yıllık izinleri gösteren izin kayıt belgesi tutmakla yükümlüdür ve iznin kullandırıldığının ispat yükü işverene aittir.

YILLIK İZİN UYUŞMAZLIKLARINDA AVUKAT DESTEĞİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Yıllık izin alacağının hesaplanmasında hizmet süresinin doğru tespiti, işyeri devirlerinin dikkate alınması ve ücretin hangi tarih esas alınarak hesaplanacağı belirleyicidir. Eksik hesaplama, alacağın bir bölümünün talep edilememesine yol açabilir.

Avukat Alperen Eren, hizmet süresinin tespiti, izin alacağının hesaplanması, arabuluculuk sürecinin yürütülmesi ve dava aşamasında hukuki destek sunmaktadır.

Kayseri’de yıllık izin hakkını kullanamayan veya iş sözleşmesi sona erdiği hâlde izin ücreti ödenmeyen çalışanların, zamanaşımı süresi dolmadan hukuki durumlarını değerlendirmeleri önemlidir.

Not: Yıllık izin sürelerinin hesaplanması ve izin ücretine ilişkin talepler somut olayın özelliklerine ve çalışma düzenine göre değişebileceğinden, hukuki durumun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.